Toxluca-qısa arayış

“Keçmişimizə   daş   atmayaq   ki,
gələcəyimiz   bizi  topa   tutmasın”
“Yaşadıqlarımız,  bizi   yatızdırmağa
çalışan   nənələrimizin  söylədiyi
bir  nağıl  kimidir,  amma   mən
heç   bir  nağıla  inanan  adi  bir
uşaq  deyiləm.”
Müdürük   deyimlər

Toxluca – qısa    arayış

Krasnoselo  (Çəmbərək)   rayonunda  ən  böyük  yaşayış  məntəqəsi olan Toxluca kəndinin ümumi sahəsi  55   kvadrat  kilometr,  kəndin  yerləşdiyi  ərazi   dəniz  səviyyəsindən  2000  metr   yüksəklikdə  olub,  (Göyçə   gölü  dəniz   səviyyəsindəb  1900   metrdir yüksəklikdə  yerləşir),  coğrafi   koordinatları    40˚34́  parelelində,    45˚14́ en  dairəsində  yerləşir.   Ən   hündür  zirvəsi  –   Əmirotalan    ilə   At  xalxalının  arasındakı  Çaldaş  dağının zirvəsi  (hazırda   “hay”lar    oranı   “Karktasar”  dağı  adlandırırlar)  2730  metrdir,   Kirkitli  dağı   isə  2680  metrdir.
Toxluca  kəndi  1728-ci  il  “İrəvan  əyalətinin  icmal  dəftəri”ndə  Dərəçiçək  mahalının  kəndi  kimi  qeyd  olunmuşdur.  İrəvan  xanlığı  dövründə  Göyçə  mahalının  ərazisinə  daxil  edilmişdir.  İrəvan  xanlığının  işğalından  sonra  Novo  (Nor)  Bayazid  qəzasının  tərkibinə  olmuşdur.  29  noyabr  1920-ci  il   tarixində  Ermənistan  SSRİ  yaradıldıqdan  sonra  Toxluca  kəndi  Nor  Bəyazid  qəzasının  Yelinovka  dairəsinə,  Ermənistan  SSRİ-də  rayonlaşma yaradıldığı  zaman,  1930-cu  ildən   Dilican  rayonunun,  1937-ci  ildən  isə  yeni  yaradılmış  Krasnoselo  rayonunun  tərkibində  olub.
Əhalisi   1914 –cü  ildə 1373  nəfər, 1986-cı ildə 3100 nəfər olub.*  (*Əslində  isə  bu  rəqəm  daha  çoxdur,  çünki  1985-ci  ilin   fevral   ayında   SSRİ   Ali  Sovetinə,  Ermənistan   Ali   Sovetinə,  Rayon  sovetinə  və  yerli  sovetə  seçkilər  keçrilirdi.  Mən  də   seçki   komisiyasının  üzvü  idim.  Həmin  vaxt    siyahada  1998  nəfər  seçicinin   adı   var  idi.  Və  orta   məktəb   şagirdlərini  (hər  sinifdə  25-dən  çox  uşaq  və    eyni   yaşda   üç   sinif  olurdu),  yeddi  yaşa  qədər  uşaqlar,  orduda  xidmət  edən,  təqribən   60-70   nəfər   oğlanları,    ali  və  texnikomlarda   təhsil  alanları  nəzərə   alsaq   bu   rəqəm    daha  çoxdur).

Haşiyə:  1975–ci  ildə  maraq   üçün   alınan  siyahaya   görə   Toxluca   kəndindən    Bakı   şəhərində     təqribən    180   ailə     yaşayırmış.    (buraya  ancaq   köçən  ailə  başçıları   daxil  olub.  Həmin  dövürdə   evlənib   ailədən  ayrılanlar  da  olub  ki,  onlar  sayılmayıb).  Qərbi   Azərbaycandan   Azərbaycan   respublikasına   1948-50-cı  illər   köçrülməsi   zamanı,    dövlət   tərəfindən    Toxluca  kəndindən  rəsmi  köçrülmə   olmasa  da,   Tovuz,   Qazax,   Şəmkir,  Daşkəsən    rayonlarına,   Gəncə   şəhərinə   kütləvi   şəkildə   könüllü   köçənlər   olub.    

Rayonda ilk  dəfə olaraq  kənddin  Əyriayaq  deyilən   ərazisində  Toxluca   kolxozundan   ayrı,  1952-ci  ildə   qoyunçuluq  üzrə  kompleks   sovxoz  təsərrüfatı  yaradılıb  (həmin  vaxt  yeni  salınan   yaşayış  məskəni  (lahiyədə  qarışıq  millətlərdən  ibarət   qəsəbə  tipli  yaşayış  yaratlaq  olub)   “Əyriayaq”  kimi  yox,  “Yeni   Gün”  adlansa  da,   əhali  tərəfindən   “Sovxoz”  adlanıb  və  o  adla  da  tanınıb).  Burada  dövlət  özü  evlər  tikib.  Sovxozda  həmin   vaxt   işləmək  üçün  qonşu  kəndlərdən  də   işçilər  cəlb  edilib.   Kəndin  örüşü  də  həmin  vaxt  bölünüb.  Ancaq   çox   az   müddətdən   sonra,  1955-ci  ildə  Toxluca   kənddində  mövcud  olan  kolxoz   qurluşu  sovxoz   qurluşu  ilə   əvəz  olundu. 1930-cu  ildə  yaradılmış   Toxluca  kolxozunun  əmlakı  isə  hesablanaraq  əmək  haqqı  kimi  əhali  arasında  (pul  şəklində) bölünüb kolxozçulara –  kənd  əhalisinə   paylanıb.  Əyriayaqda  yaradılan  “Yeni  Gün”   sovxozu    da   bu   yeni  yaradılan  Toxluca  sovxozuna   birləşdiriblər.
Toxluca   Respublikada  qabaqcıl   kompleks  qoyunçuluq  sovxozu    kimi  şöhrət   qazanmışdır.  Onu  da  qeyd  edim  ki,   Ern  SSR-nin  Elmlər  Akademiyasının  Kənd  Təsərrüfatı  üzrə  Zoobaytarlıq  İnstitutunun  laborotoriyası  da  fəaliyyət  göstərirdi.   Sovxoz   təsərrüfatında  11500   baş   xırda,  1200  baş  iribuynuzlu  heyvan   saxlanırdı.  Bundan   da   çox   camaatın  şəxsi   təsərrüfatında   mal-qoyun  var  idi.
İqtisadiyyatda  başlıca  sahə  heyvandarlıq,  taxılçılıq  və  tütünçülük,  kortofçuluq    sayılsa  da,  arıcılıq   da   geniş   inkişaf   etmişdi.   Kənddə  40- dan  çox  şəxsi  təsərrüfatda  arı  saxlanılırdı.  Onu  da   qeyd  edim   ki,    Toxluca   kənd  koxozunun  və  sonra  da   sovxozunun    50-ci  illər  və  60-cı  illərin  sonlarınadək   300-dən  çox  arı    ailəsi   olub  ki,  sonralar  bu   təsərrüfat  sahəsi    guya   özünü   doğrultmadığına  görə   ləğv  edilib.
Sovxozun  50-dən  artıq  maşın  və  traktor,  çoxlu  kənd  təsərrüfatı aqreqatları  var  idi.  Kənddə  1930-cu  illərin  əvvələrində   inşa  edilən   ikimərtəbəli,  1981-ci  ildə   inşa  edilən  böyük  ücmərtəbəli  orta  məktəb binası, uşaq  bağçası  (1972-ci  ildən   sonra  fəaliyyətini  dayandırmışdılar),  sovxozun  ictimai  binası,  xəstəxanası  (sonralar  ambulatoriya  kimi   fəaliyyət  göstərirdi),  aptek,  rabitə   şöbəsi,   mədəniyyət  evi,  ATS,   iki  yeməkxanası,  bir  qarışıq  mağazası,   üç  ərzaq  mağazası,  təsərrüfat  mağazası,   hamamı  və  digər ictimai   obyeklər  olub.  Kənddin  köhnə  ikimərtəbəli  orta  məktəbin  tikintisi  1929-cu  ildə   başlanılmış,  1933-cü  ildə  istifadəyə  verilmişdir.  Məktəbi   demək  olar  ki,  kənd  əhalisı  öz  gücünə   tikmişdir.   BDU–nin  kitabxanaşılıq   fakultəsinin  yaradıcısı,  əslən  qonşu  Cil  kəndindən  olan   professor   Abuzər  Xələfov,   Gəncə  pedoqoji  universitetinin    filologiya  və  pedaqogika  elmlər  doktoru,  pofessor  Abbas  Səmədov,  Texniki  Universetetinin   professoru  Rəşid  Əliyev  (mən  burada  qonşu  kəndlərdən  gəlib  oxuyanları  nəzərdə  tutmuşam)   Toxluca  kənd  orta  məktəbinin  məzunu  olmuşlar.
Toxulcada   Krasnoselo  rayonundakı  18 saylı  Yol-tikinti idarəsinin, Başkənd   (Arzvaşen)   xalçaçılıq   fabrikinin   filialları   fəliyyət   göstərib.
Toxluca  kəndi  19  aprel    1991-ci   ildən   Draxtik  (ermənicə   təcüməsi  “cənnət  dərəsi”)   adlanır   və   Ermənistanın  12 aprel  1995-ci  il   tarixindən   yaradılmış   on  inzibati  ərazi   vahidindən   biri  olan  Qeğarkunik   mərzinə  daxil   edilmişdir.
Haşiyə  1: er. əv.  VIII  əsrə  aid  Urartu  mənbələrində    Göyçə  gölü  və    onun   ətraf   əraziləri   “Qelekuni”   adlanmışdır.    Həmin   ərazidə  “Gelekuni”  dağ  adı  da  olmuşdur.  “Kelək”   qədim  türk  dillərində   “qel”   elə   “göl”  deməkdir,  “uni”  şəkilcisi  isə  Urartu  dilində  məkan   mənasını  bildir.    Qədim   erməni  və  gürcü   mənbələrində  isə  fonetik   dəyşirikliyə  uğrayaraq   Qelam  və  Qeğakuni  kimi   işlədilmişdir.   Çünki  “hay”larda  XII   əsrə  qədər  “L”  səsi  olmadığından   “ğ”   səsi  ilə  əvəz  olunaraq   “Qelakuni”  “Qeğatuni”  şəklinə  düşmüşdür.  “Kitabi – Dədə  Qorqud”  dastanında    Göyçə  gölü  “Qekcə  tenqiz”i  formasında,  Əmir  Teymurun  Qafqaza   yürüşü  zamanı  “Kökcə  tenqiz”i  kimi   adı  çəkilmişdir.  V əsr  mənbələrində  isə   Göyçə    mahalının   adı  “Qelam”  kimi   çəkilir.  Qafqaz  Albaniyası  tarixi   xəritələrində  Göyçə   gölü,   Gelami   gölü,   ərazi  isə  Gelama   dağı  kimi  göstərilir.  Hətta   XIX   əsrdə   Göycə  gölünün    cənubunda   əhalisi  təmiz   azərbaycanlılardan   ibarət   Göləqran  və  Gölkənd   adlı  kəndlər  olmuşdur.  “hay”  tədqiqatçıları    sözün   mənasını  “hay”  dilində  izah  edə   bilməsələrdə,  ancaq   özlərinki  hesab  edirlər.  Ona  görə  də  ərazinin  adını    eramızın   əvvəllərində  olduğu   kimi  adlandırıblar.   Onu  da  qeyd   edim  ki,   “hay”lar  rayon  inzibati-ərazi  vahidini  ləğv  edərək  yaratdıqları  yeni  inzibati  ərazi   vahidi   olan   mərzlərin  (qubernatorluğun)   adlarından  onundan    səkkizinin  (mənim  izah  edə  bildiyimi  görə)   qədim  türk    mənşəli    tarixi    adlardır.
Haşiyə  2:   Çənbərək   rayonunda   yerləşən   kəndlərin   Azərbaycan  adlarının  “hay”  adları   ilə   əvəz    edilməsinə  baxaq:
Qaraqaya  –  Dzoravank  (vadidə  monastr);
Yanıqpəyə  –  Antaramej  (Meşəkənd,   1978-ci  ildə  elə  kəndin  adını  “hay”  höküməti   Meşəkənd    adlandırmışdılar  ki,  sonradan  bu   adı  hay  dilində  təcümə  ediblər);
Bəryavad  –  Barepat;
Əmirxeyir  –  Kalavan  (kəl  şəhərciyi);
Gölkənd  –  Ayğut   (bağ);
Çaykənd  –   Dprabak;
Çıvıxlı  –  Civikli;
Toxluca  –  Draxtik  (Cənnət  dərəsi);
Ağbulaq  –  Ağberk ;
Şorca  –  Şorja;
Ardanış  –  Artanış  (artan  ev);
Cil  – Cil  (vətər,  görünür  azərbaycanca  olan  bu  sözləri   haylar   özlərinin  sözü  olduğunu  sübut  etmək  istəyirlər);
Yeni  Başkənd  –  Getik  (Tərsəçayın  “hay”  dilində  adı);
Orcanagidze  –  Vaqan  (qalxan,  sipər)   kəndin   1930-cu  illərə  qədər  ilk  adı  isə  Rubenkənd  olub;
Qoturbulaq – Ttucur  (turş  su);
Mörtəzənin  içində  kəndlərin   hay  dilində  mənası   verilib.
    Toxluca   (bu  məqalə   Həsən  Bayramoğluna   məxsusdur)— Göyçə  mahalında  Çəmbərək  ( Krasnoselo )  rayonunda  qəsəbə  (Çəmbərək   rayonundan  Göyçə mahalına  aid  olan  5  kənddən  biri)
    Coğrafiyası:  –  Krasnoselo  rayonunda  rayon mərkəzindən 10 km məsafədə  yerləşən  və  ən  böyük  yaşayış  mətəqəsi olan Toxluca qəsəbəsinin  ümumi  sahəsi  55,6 kvadrat kilometr olub. Toxluca qəsəbəsinin  ərazisinin  çox  hissəsini  dağətəyi  yamaclar,  təbii-tarixi, eləcə  də vulkanik və tektonik mənşəli dağlar təşkil edir. Toxluca qəsəbəsi Kiçik Qafqazın mühüm geomorfoloji vahidlərindən biri olan Kiçik Qafqaz sıra dağlarının Göyçə silsiləsində, dəniz səviyyəsindən 2100 metr yüksəklikdə yerləşir. Gilli süxurları kəsən, nisbətən geniş çay dərələri geniş yayılmışdır. Toxluca Göyçə mahalının Qaraqoyunlu ilə ən yaxın kəndi(qəsəbəsi) olduğundan, yəni Göyçənin ucqarı olduğundan özündə hər iki elatın adət-ənənələrini birləşdirən, amma özünəqapanma və özünə güvənmə hisslərindən qaynaqlanan müstəqilliyə meylli həyat-tərzi üstünlük təşkil etmiş, əsas avtomobil və dəmiryol nəqliyyat xəttindən 3 km-lik məsafə boyunca sıralandığından qonşu kəndlərlə ünsiyyəti zəif olmuşdur. Axtamar adasından Dilican və İcevanı Toxlucadan ayıran Qanqallı dağ silsiləsi eləcə də üzü Murguza boylanan əzəmətli Kirkitli (Korkutlu-Qorqudlu- H.B.), Çal, Ocaq dağları, Dəlmə, Dərəyurd, Düzyurd, Taxca, Armudlu, Əyricə Qanqallı adlanan otlaq və əkin sahələrini yerləşmişdir. Toxluca ərazisində nəmişliyin normada olması buranın təbiətinin əsas üstünlüklərindən biridir. Yayda dağlar çən-çisəkli, səhərlər isə şeh düşən gül-çiçəkli yaşıl çəmənlər, saf sulu buz bulaqlar, min bir dərdin dərmanı olan bitkilər, Gölətrafı   “Sovxoz” deyilən ərazilərdəki kolluqlardakı giləmeyvələr, təmiz dağ havası, yayla və yamacdan ibarət təbiət möcüzəsi, dağlar gözəli Göyçə gölü ətrafında eninə 20 km-lik məsafədən dağların arasına 3 km-lik məsafəyədək uzanan kənd Qərbi Azərbaycanın ən iri yaşayış məskənlərindən olmuşdur. Bu gözəlliyin əhatəsində fiziki əməklə məşğul olmaq, ekoloji cəhətdən təmiz qida məhsulları insanı sağlam saxlayan, uzunömürlü olmasını təmin edən başlıca amillərdəndir.
     İqlimi:  –  Toxluca qəsəbəsi mülayim iqlim qurşağında yerləşir. Dağ-meşə və dəniz iqlimi mövcuddur. Ümumi günəş radiasiyası 135 kkal/kv. sm-ə çatır. Havanın orta temperaturu yanvarda düzənlikdən dağlara doğru 0-dan – 15 dərəcəyədək dəyişir. İyulda orta temperatur +15-dən +30 dərəcəyədək olur. Ən çox yağıntı may-iyun aylarında olur. Yağıntının orta illik miqdarı 350-400 mm-dir. Torpağın qumsal həm qumsal, həm dağətəyi olması ilə əlaqədar yağıntının çoxluğu Toxlucada çətinlik yaratmırdı, əksinə burada bol yağıntı ruzi-bərəkət hesab olunurdu. Qəsəbənin (yaşayış sahəsinin) bir hissəsi qumsal,bir hissəsi çökəklikdə,əksər hissəsidə dağətəyi yamaclarda yerləşdiyindən, güclü yağışdan sonra palçıq əmələ gəlmirdi.Qəsəbənin içərisindən keçən çay və onun qolu selə səbəb olurdu. Havası yayda sərin, qışda isə soyuq olmaqla, qurudur. Ətraf ərazilər tamamilə alp və subalp çəmənlikləridir. Havanın quruluğu yüksəkliyə görə təzyiqin aşağı olmasını o qədər də hiss etdirmir. İlin yağıntılı vaxtlarında belə buludlu hava şəraiti uzun sürmür, səma isə ilin çox vaxtı açıq və günəşli olurdu. Payız və qış aylarında əsasən şimal, yaz və yay aylarında isə əsasən şimal-şərq və şimal-qərb küləkləri üstünlük təşkil edir. Yayda dağların və dərələrin qeyri-bərabər qızması səbəbilə dağ-dərə küləkləri əmələ gəlir. Gündüz mülayim küləklər dərələrdən dağlara doğru, axşam və gecə isə soyuq küləklər dağlardan dərələrə doğru əsir. Yeri gəlmişkən, el arasında – Göyçə-Qaraqoyunlu elatlarına məxsus dialekt fərqləri mövcud idi.Belə ki, Göyçə Qarabağ, Qaraqoyunlu isə Qazax dialekt zonasına daxil idi.
     Bitki örtüyü:   –  Mədəni bitkilərdən arpa, buğda, çovdar, vələmir, yonca, qorunca, kartof, tütün, çuğundur, qarğıdalı və s. becərilirdi. Meyvə ağaclarından alma, armud, gilas, qoz, gavalı, alça, ərik, giləmeyvələrdən isə qarağat və çay tikanı geniş yayılmışdı. Qeyd etmək lazımdır ki, Toxluca ərazisində əsasən kolluqlar, eləcə də gölətrafı ərazilərdə seyrək ardıc meşələri və Göyçə gölünün sahili boyunca sonradan salınmış meşə zolaqları mövcuddur. Yaşlı nəslin söylədiklərinə əsasən, XIX əsrədək Toxlucada dağətəyi sıx meşəliklər, kəndin indiki yerində isə calalıq-sucaq yaşıllıq mövcud olub. Lakin insanların təsərrüfat fəaliyyəti nəticəsində həmin meşəliklər məhv edilib,calalıq qurudularaq evlər salınmışdır. Təbii ki, meşə altında olan torpaqların tərkibi meşələrin qırılmasından sonra tədricən dəyişmiş, bu isə öz növbəsində heyvanat və bitki aləminə təsirsiz ötüşməmişdir. Gölətrafı dağ və gagətəyi silsilədə oradakı kol bitkilərindən alaçəhrə, tuvulğu, qarağac, ardıc, qaraqoyungözü, qatırquyruğu, dovşan alması, itburnu, yemişan, dovşanalması, zirinc, gərməşov , kol armudu, meşə xirniyi, başınağacı, və s. kol meyvələri yetişir. Göyçə gölünün sahilində salınmış meşə zolağında şam, iydə, akasiya, çinar, qızıl söyüd, qarağac ağacları və çaytikanı (kol bitkisi), gəvən təbiətə xüsusi bir gözəllik bəxş edirdi.
     Heyvanat aləmi:  –  Toxluca ərazisində canavar, çaqqal, porsuq,sincab, kor siçan,tülkü, gəlincik, kirpi, dovşan, ilan, qaya kərtənkələsi və keçəmən yaşayır. Əvəllər kəndin ətrafı sıx meşəlik imiş və bu meşələrdə maral, ayı və digər heyvanlar geniş yayılıbmış. İnsan fəaliyyəti nəticəsində məhv olub və burada yaşayan heyvan növlərinin nəsli kəsilmişdir. Məməli heyvanlardan əlavə, Toxluca ərazisində çoxlu quş növü, o cümlədən kəklik (“Qırmızı kitab”a düşüb), boz sərçə, qartal, torağay, qırğı, arı quşu, sarıköynək, qarğa, sığırçın, alabaxta, bildirçin, qaranquş, şanapipik (hop-hop), çobanaldadan, ağacdələn, göyərçin, bayquş, alacəhrə və sağsağan, “Göyçə gölü”ndə qağayı, su ördəyi, qarabatdaq, mövsümlə əlaqədar olaraq hacıleylək və digər köçəri quşlar da yaşayır. Faunanın tərkib hissəsi sayılan həşəratlara gəlincə, bu sahədə vaxtilə kifayət qədər elmi-tədqiqat işləri aparılmadığından müvafiq məlumatları bu gün elmi mənbələrdən əldə etmək mümkün deyildir. Lakin müşahidələrimiz söyləməyə əsas verir ki, Toxluca ərazisindəki torpaqlarda yüzlərlə həşərat növü yaşayırdı. Torpaq növləri[redaktə] Toxlucanın əksər ərazilərində şabalıdı torpaqlar da çox yayılıb. Bu torpaqlar dağ-dərə torpaqları ilə birlikdə əkinçilik üçün olduqca yararlıdır. Tərkibində dəmir oksidinin miqdarı 15-20% olan torpaqlar sarı qonur torpaqlardır. “Ara güney”, “Ozanlar”, “Dərəyurd” və “Sarı yal” adlanan ərazi belə torpaqların formalaşdığı ərazilərdir. Düzənliklərdə isə boz və boz-qonur torpaqlar mövcuddur. Dağ-çəmən torpaqları da geniş yayılmışdır. Bu torpaqlar subalp və alp çəmənlikləri altında inkişaf etmişdir. Otlaq və biçənəklərdən ibarət bu ərazilər əsasən kəndin göldən Kirkitli dağından və Dərəyurdadək uzanan şimal hissəsinə aid edilir. Dağətəyi və kolluqlarda qara və boz-qəhvəyi torpaqlar geniş yayılıb. Təbii sərvətlər və faydalı qazıntılar[redaktə] Toxluca ərazisindəki meşə və su ehtiyatlarından əlavə, Qaraqoyunlu mahalının Salah kəndi ilə həmsərhəd ərazilərdə əhəng, gölətrafında isə tikinti işləri üçün qum və daş ehtiyatı da mövcuddur. Zəngin əhəng daşı ehtiyatları tikintidə bu materiala olan ehtiyacın 90-95%-ni ödəməyə imkan verirdi. Sadəcə, divarın tin hissələrində az miqdarda mişar daşına ehtiyac duyulurdu. Nəticədə ev və ya təsərrüfat tikilisi olduqca ucuz başa gəlirdi. Buradakı daş ən bahalı və keyfiyyətli qranit növlərindəndir. Çal dağında diadomit (sement istehsalında əlavə xammal), obsidian (şüşə istehsalında istifadə edilir), xromit (qara metal) yataqları var. Qonşu Cubuxlu kəndinin yaxınlığında xromit istehsalı isə hələ keçən əsrdən həyata keçirilirdi.
     Su mənbələri:  –  Toxluca ərazisi su mənbələri ilə zəngindir. Yaşlı insanların verdiyi məlumata əsasən kəndin ərazisində su mənbələri olan gözələr nəzərə alınmamaqla 200-dən çox bulaq olub. Bulaqların suyuna da iki cür ad vermişdilər: ağ su və qara su. Ağ su güneydə yerləşən bulaqların, qara su isə quzey ərazilərdə yerləşən bulaqların suyudur. Məişət və təsərrüfat əhəmiyyətli dörd çay yaşayış məntəqəsinin bilavasitə içərisindən keçir. Suvarmada və məişətdə XX əsrin 80-ci illərinə qədər bu çaylardan istifadə edilib. Əvvəllər Göyçə gölündəki balıqlar 3 km-lik məsafə boyunca bu çaylarda kürü tökər,əhali çaydan balıq tutardı.Sonralar gölətrafı nəqliyyat qovşağı genişlənərkən ermənilər bu çaylar üzərindəki körpülərin altında şluzlar yaratmaqla balıqların kənd çaylarına çıxışını bağlamışlar.
     İqtisadiyyatı:  –  Ermənistanda ilk azərbaycanlı Sovxoz təsərrüfatı olub (1956). Uzun müddət Ermənistan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin elmi-tədqiqat sovxozu kimi fəaliyyət göstərib. 1956-61-ci illərdə Nazirliyin nümayəndələri olan alimlər Sovxoz direktoru kimi işləsələr də, Sovxoza cins qoyunçuluq birliyinin müdiri və Sovxozun partkomu olan Təşkilat Bayram kimi tanınan (Bayramov Bayram Qurban oğlu ) islahatçı gənc rəhbərlik etmişdir. Bu dövrdə Sovxoz -Elmi Tədqiqat stansiyası kimi Rusiyanın Stavropol diyarının iri qoyunçuluq təsərrüfatları və elmi-tədqiqat müəssisələri ilə təcrübə mübadiləsində olmuşdur. Təsərrüfat respublikada cins qoyunçuluq sovxozu kimi şöhrət qazanıb. Sovxoz təsərrüfatında 24500 baş xırda heyvan, 3200 baş mal-qara saxlanırdı. Bu qədər də camaatın şəxsi təsərrüfatında mal-qoyun olmuşdur.İqtisadiyyatda arıçılıq, heyvandarlıq, taxılçılıq və tütünçülük başlıca sahə sayılmışdır.Sovxozda 80-dən artıq maşın və traktor, çoxlu kənd təsərrüfatı aqreqatları var idi. Qəsəbədə Krasnoselo rayonundakı 18 saylı Yol-tikinti idarəsinin və Başkənd (Arzvaşen) xalça fabrikinin filialları fəliyyət göstərmişdir.
     Mədəniyyəti:  –  Kənddə böyük orta məktəb binası,uşaq baxçası, 24 çarpayılıq xəstəxana,4 mağaza, 3 yeməkxana, inzibati bina, məişət xidməti emalatxanası, aptek, rabitə şöbəsi, mədəniyyət evi, ATS, iri heyvandarlıq kompleksləri və digər obyektlər olub. Toxlucada uzun müddət Uvoylar tayfasından Hacı Hümbətin oğlu ” qlava Bayram “ın, yəni Qara Bayramın (onun əmiləri Hacı Əhməd,Hacı Məhəmməd adlı-sanlı, imkanlı və nüfuzlu ağsaqqallar olmuşlar- H.B.) təsis etdiyi və bu məqsədlə Təbrizdən xüsusi olaraq dəvət etdiyi Axund tərəfindən, eləcə də sonralar Məşədi Mir İsmayıl Ağa və Molla Əhməd (akademik Hüseyn Əhmədovun babası),nəhayət, mollalar tayfasının tanınmış üləmaları-Molla Zülfüqar- Qara Molla, Molla Mustafa tərəfindən davam etdirilən dini məktəblər, 1929-cu ildən isə həm də dünyəvi məktəblər fəaliyyətə başlamışdır. 1988-ci il deportasiyası ərəfəsində bu məktəbdə 100-ə yaxın müəllim, 1000-ə yaxın şagird oxumuşdur ki, bu müəllimlıərdən altı nəfəri ( Həsən Bayramoğlu, İbrahim Bayramov, Zakir Məmmədəliyev, Firudin Məmmədov, Əliyannaqi Məhərrəmov, Sara Bayramova ) elmlər namizədi olmuşlar. Qəsəbənin indiki adı Draxtikdir.
      Sonralar qəsəbənin yetirmələrindən Ağəli Əsədov,Eyvaz Məmmədov, Hacan Orucov, Sadıq Bayramov, Həsən Talıbov sovxoza rəhbərlik etmişlər. A. Əsədov həm də, müxtəlif vaxtlarda rayonda rəhbər partiya – təsərrüfat işlərində, eləcə də qonşu kəndlərdə rəhbər vəzifələrdə çalışmışdır.
    Əhalisi:   –  Tarixi qaynaqlardan bəlli olur ki, Toxluca ərazisində məskunlaşma eramızdan əvvəl III-II minilliklərə təsadüf edir. XX əsrin 70-ci illərində   dəmir  yolu  çəkilərkən,  kəndin  cənub-qərbindək i  Ara   güney    ( Araguney – Arequni, Arqun-Ərhun-H.B.) dağ silsilələri ərazisində qazıntılarda 2-3 metr dərinlikdə içi boş küpələr, müxtəlif saxsı parçaları, kiçik qarmaqlar və müxtəlif əşyalar çıxırdı. Təəssüf ki, obyektiv səbəblərdən arxeoloji qazıntılar aparmaq mümkün olmayıb. Eramızdan əvvəlki dövrlər barədə ətraflı məlumat verə bilməsək də, müəyyən tarixi mənbələri öyrənməklə, bu barədə konkret fikir yürütmək mümkündür. Tunc dövründən burada insanların yaşadığını sübut edən faktlar var. Hələ sovet dövründə rus alimləri Göyçə gölünün cənub-qərb sahillərində məskunlaşmanın tunc dövrünə aid olduğunu arxeoloji qazıntılarla sübut etmişdilər. Daha əlverişli coğrafi mövqeyə və iqlim şəraitinə malik olan ərazidə həmin dövrdə insanların məskunlaşmasına şübhə ola bilməz.Qəsəbənin müxtəlif ərazilərində qədim oğuz qəbirlərinin tapılması və bu qəbirlərdəki insan skletlərinin müasir insanın bədən ölçülərindən böyük olması bir daha burada məskunlaşmanın tarixinin qədimliyini sübut edən faktlardan biridir. Toxluca qəsəbəsinin şimal-qərb hissəsindəki (Çal ərazisində) xaçlı baş daşı olan qəbiristanlıq alban tayfalarına məxsusdur. Dərəyurd ərazisində və kəndin cənub hissəsindəki zirvədə Ocaq dağında və ətəyində alban məbədinin qalıqları XX əsrin 70-ci illərinə qədər qalırdı. Hətta buradakı qala divarları Qıpçaq elementləri ilə seçilirdi. Toxulcada dörd-beş yerdə böyük alban qəbiristanlıqları son dövrə qədər qalmaqda idi. Alban kilsəsinin ən iri qalıqları isə Adatəpə ərazisində idi. Söhbət albanlardan gedirsə, Toxluca-Şorca və başqa gölətrafı ərazilərdə yaşayan albanların sonrakı taleyi barədə elmi mülahizələrə və orta əsrlərdə əhalinin miqrasiyası məsələlərinə diqqət yetirmək yerinə düşər. Alban katalikosu Yesai Həsən Cəlalyan “Alban ölkəsinin qısa tarixi” əsərində özündən əvvəlki mənbələrə istinad edərək yazır ki, Əmir Teymur Qafqaza yürüş edərkən, 10 min albanı Qəndəhar və Xorasana köçürüb. Sonradan onlar islam dinini qəbul ediblər, lakin özlərini ağvan, yəni albanların törəmələri adlandırırdılar. Ola bilsin ki, bu ərazilərdəki albanlar da həmin sıradan olublar. Çünki adətən əhalini başqa yerə köçürüb əraziləri boşaltmaq istəyəndə birinci növbədə gözəl təbiəti və əlverişli iqlim şəraiti olan ərazilər seçilir. Ola bilsin ki, orada albanların əvəzinə məskunlaşan əhali şərqdən gəlmiş və bir neçə əsr yaşayaraq regionda o dövrdə hakim olan dili mənimsəmiş və orta əsrlərdə (XI-XII əsrlərdə) formalaşmış Azərbaycan türkcəsində danışmışlar. Müxtəlif tarixi mərhələlərdə Göyçə, o cümlədən gölətrafı ərazisində yaşayan əhalinin miqrasiyası məcburi xarakter daşımışdır ki, bu da tarixi qaynaqlarla sübut olunur. Burada müxtəlif dövrlərdəki məskunlaşma prosesi tarixçilər tərəfindən tam araşdırılmayıb və qaranlıq məqamlar qalmaqdadır. Yalnız Çar rusiyasının işğalından sonrakı dövrlərə aid demoqrafik məlumatlar daha çoxdur. Bunun üçün İran və Türkiyə mənbələrinə çıxmaq lazımdır.Bəzi məlumatlara görə, sivilizasiyalarası rəqabətlər dövründə burada XVIII əsrin əvvəllərinə qədər məskunlaşma tez-tez dəyişib. Çox güman ki, bunun səbəbini tarixdə “Böyük sürgün” adı ilə tanınan köçürmə siyasətində axtarmaq lazımdır. Belə ki, III Səfəvi-Osmanlı müharibəsi zamanı (1603-1612-ci illərdə) Səfəvi hökmdarı I Şah Abbas (1587-1629-cu illər) Osmanlı qoşunlarının hərəkət istiqamətində Səfəvilərin ənənəvi “yandırılmış torpaq” taktikası barədə əmri ilə bağlı əhali başqa ərazilərə köçürülüb, daşınması mümkün olmayan nə varsa, məhv edilib dağıdılıb. Nəticədə Naxçıvan, İrəvan və ona yaxın digər çiçəklənmiş diyarlar yandırıldı və on minlərlə əhali köçürüldü. Çox güman ki, Toxluca da həmin səbəbdən boşaldılmışdır. Ağsaqqalların da dedikləri kimi məskunlaşma olmayan dövr həmin dövrə təsadüf edir. “Toxluca” toponiminin yaranma tarixinin “Böyük sürgün”dən çox-çox əvvələ (1603-cü ildən əvvələ) təsadüf etdiyi şübhəsizdir. Son elmi qənaətlərə görə Toxluca-Toğluca-Tukluca-Tukulusca formatına söykənir və qıpçaqların tuk boyuna bağlıdır. 1603-1612-ci illərdə baş verən “Böyük sürgün”dən sonra gölətrafında məskunlaşmanın dəqiq tarixi bəlli deyil.Bunun üçün Şərq mənbələrinə baxmaq lazımdır. Buralarda sonuncu məskunlaşanlar buraya yad yer kimi baxmayıblar, bəlkə də vaxtilə öz babalarının tərk etdiyi kəndə qayıdıblar.Ümumiyyətlə, Toxluca qəsəbəsində 20-dən artıq nəslin nümayəndələri məskunlaşmışlar.    Qılıclar (Balı  Sultanlar,  QocalarŞ  Məşədiyolçular),  Dəmirçilər,  Alıkişilər (Hacı Abbaslar , Bayramlar, Hümbətlər, Vəlikişilər), Məşədismayıllılar, Arazlar, Tatlar, Tavarlar, Bədəllər, Nəcoylar, Bicoylar,Hucənnilər,Otaylılar,Mərdənlər, Adamyarımlar, Mollalar, Seyidlər və b. tayfalar məskunlaşmışlar. Çar Rusiyasının işğalı ilə gölətrafının Şərq hissəsində yerləşən Toxluca yeni məskunlaşma ilə zənginləşib.Beləki Vedi ətrafındakı Şadlinskilərin nəslindən olan Balı Soltanın qəsəbənin məskunlaşmasında xüsusi rolu olmuşdur.Qəsəbə əhalisinin məskunlaşması əsasən İrəvan ətrafındakı, Qarabağlar rayonunun  sakinlərindən olmuşdur. Bu kəndlərdə sonuncu məskunlaşmanın tarixi ermənilərin Göyçə ərazisinə kütləvi şəkildə köçürülməsindən (1828-ci ildən) əvvələ təsadüf edir. Ermənilər istəsə də bunu inkar edə bilməzlər. Əhalinin sayı barədə məlumat məskunlaşmanın tarixini və səviyyəsini əks etdirən ən səmərəli amildir. Siyahıya alınma – əhalinin etnik tərkibini, yaşını, cinsini, nikahda olanların sayını, dini mənsubiyyətini, vətəndaşlığını, təhsilini, əmlak vəziyyətini, məşğulluğunu, ölkədəki demoqrafik vəziyyəti müəyyən etmək üçün həyata keçirilən dövlət tədbiridir. BMT siyahıya alınmanın 10 ildən az olmayaraq dövri olaraq, 9 və ya 0 rəqəmi ilə qurtaran illərdə keçirilməsini tövsiyyə edir. Bəzi ölkələrdə 5, bəzilərində isə 10 ildən bir əhalinin siyahıya alınması aparılır. 1926-cı ildə Ermənistanda ilk dəfə olaraq əhalinin siyahıya alınması aparılıb. Toxluca qəsəbəsində müxtəlif illərdə əhalinin sayını əks etdirən cədvələ nəzər yetirsək, görərik ki, müəyyən tarixi proseslər və ya hadisələrlə əlaqədar bu göstərici dəyişir. İrəvan xanlığına aid olan dövrdə əhalinin siyahıya alınması barədə konkret məlumat “İrəvan dəftəri”ndə verilmişdir. Bəllidir ki, xanlıqlar dövründə mahallar üzrə vergilərin yığılması ilə əlaqədar əhalinin sayını müəyyən etmişlər. Lakin vergi toplanmasında mükəmməl qayda olmaması və mahal bəylərinin bu sahədə müəyyən əyintilərə yol vermələri, bundan əlavə, əhalinin bir qisminin həmin dövrdə bir mahaldan digərinə köçməsi prosesi tez-tez baş verdiyindən əhalinin sayının dəqiqləşdirilməsinə imkan vermirdi. 1829-cu ilin əvvəlində qraf Paskeviç-Erivanskinin tapşırığı ilə kollej assesoru  İ.Şopen tərəfindən erməni vilayətində kameral siyahıya alınma keçirilmişdir. Əlyazması 20 cilddən ibarət olan bu siyahıyaalmanın nəticələri müəllifin 1852-ci ildə nəşr edilən “Erməni vilayətinin Rusiya imperiyasına birləşdirilməsi dövrünün tarixi abidəsi” kitabında öz əksini tapıb. 1873-cü ildə əhalinin siyahıya alınması Rusiyada təhkimçilik hüququnun ləğvindən sonra aparılan ilk siyahıya alınma olub ki, həmin vaxt Toxlucada 514 nəfər yaşayıb. Zaman keçdikcə əhalinin sayı artmış, lakin müəyyən dövrlərdə müxtəlif səbəblərdən əhali sayında azalma da baş vermişdir. 1919-1922-ci illər ərzində əhali sayında baş verən azalma 1918-ci ildə ermənilərin törətdiyi məlum hadisələrlə (qəsəbə əhalisinin qaçqın düşməsi ilə) əlaqədardır. 1858-ci ilə qədər əhalinin siyahıya alınması Rusiya imperiyasında quberniyaların təftişi zamanı aparılıb. Bu isə ümumi nəticədə qeyri-dəqiqliklərə səbəb ola bilərdi. 1862-ci ildə İ. Stebnitski tərəfindən Qafqazın siyahıya alınması zamanı əhalinin etnik və dini tərkibinə əsaslanan statistik cədvəl tərtib edilib və nəticələr 1865-ci ilə aid “Kavkazskiy kalendar”da dərc edilib. Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi Toxluca- Tukulusca toponiminə bağlanır və Tbilisi, Tukulusu ilə eyni kökdən olmaqla Tukların-yəni qıpçakların tuk tayfalarının yaşayış yeri kimi minilliyin əvəllərinə qədər uzanır. Sovet dövründə Toxlucada da əhali 1920-1940-cı illərdə erməni təcavüzi, vətəndaş və dünya müharibəsi ilə bağlı azalmışdır. 1950-ci illərdə kənd respublikada ilk savxoz olduğunda əvvəlki kalxoz təsərrüfatının mülkiyyəti pul şəklində camaata paylanmışdır. Əhali abad evlər tikmiş,qəsəbənin infrastrukturu genişlənmiş, sosial obyektlər çoxalmışdır. Nəticədə Göyçə-Qaraqoyunlu mahalları üçün xarakterik olan köçkünlük burada baş verməmiş, qəsəbə rayon mərkəzindən sonra ən iri yaşayış məskəninə çevrilmişdir. Bəziləri qısqanclıqla Toxlucanın ərazi və əhalicə erməni kəndi olan Başkənddən kiçik olduğunu yazırlar. Əslində belə deyil. Başkənddən əhalinin İrəvan və digər iri şəhərlərə köçənləri rayon rəhbərliyi gizlədir, onları həm də Başkənddə qeydiyyatda saxlayırdılar ki, kəndin və rayonun demoqrafiq balansı ermənilərin zərərinə çox pozulmasın. Toxlucanın qəsəbə əhalisi 1914 –cü ildə 1373 nəfər, 1986-cı ildə 3100 nəfər olmuşdur. Bundan başqa deportasiyaya qədər müxtəlif vaxtlarda Gəncəbasara və Bakıya köç etmiş toxlucalıların sayı 4000-ə yaxın olmuşdur. Təxmini hesablamalara görə 2013-cü ilin sonunda Toxlucalıların sayı 7000 nəfərə yaxın olmuşdur.
   Şəxsiyyətləri
Seyid   Məşədi   Mir  İsmayıl  Ağa
Seyid   Murtəza  –  kor   Seyid
Bala   Seyid  –   Seyid   Həsən
Kərbalayı   Nəcəf
Məşədi   Yolçu
Məşədi   Məhəmməd
Hacı Abbas
Hacı Ocaqverdi
Hacı Əsgər
Hacı Əhməd
Hacı Hümbət ( Qlava Bayramın atası)
Hacı Məhəmməd
Hacı Hüseyn
Molla Əhməd
Molla Mustafa
Molla Zülfüqar
Molla Kərbalayı Məhəmmədtağı
Molla Hacı Məhəmmədəli
Molla Hacı Əlibaba
Molla Şahin
Molla İman
    Ziyalıları   və   iş   adamları
      Hüseyn Əhmədov (alim) – Pedaqoji elmləri doktoru, professor, akademik
İbrahim Məhəmməd oğlu Bayramov — Filologiya elmləri doktoru, professor, ADPU-nun doktorantura və magistratura şöbəsinin müdiri
Zakir Məmmədəliyev – Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin kafedra müdiri.Fəlsəfə üzrə elmlər doktoru, professor
Yusif Əliyev – M.Topçubaşov adına Respublika Cərrahiyə Mərkəzinin Baş həkimi.Doktor, professor
Vaqif Qələndər – Məşhur   plastik cərrah,  Beynəklxalq Cərrahlar Assosiasiyasının vitse-prezidenti, Qələndər Klinikasının və “Aybükə Qələndər” estetik mərkəzinin təsisçisi.
Müzahim Mehvalıoğlu – azərbaycanlı yazıçı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.
Həqiqət A. Hacıyeva – Azərbaycan Dillər Universitetinin dekan müavini, Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru
Firudin Məmmədov- Azərbaycan Texniki Universitetinin kafedra müdiri,Pedoqogika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
Sara Bayramova – Azərbaycan Dövlət Pedoqoji Kollecinin şöbə müdiri, pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru
Hümeyr Əhmədov – Təhsil problemləri İnstitunun şöbə müdiri, Pedoqogika üzrə elmlər doktoru,professor, akademik
İradə Hacıyeva – Mərkəzi Seçki Komissiyasının Hüquq şöbəsinin müdiri
Həsən Bayramoğlu -ADPU-nun müəllimi, Binəqədi Dairə Seçki Komissiyasının sədri
Hacı Ağaəli İsmayılov – Qasid ASC-nin vitse-prezidenti
İsmayıl İsmayılov – Gəncə şəhər Təhsil idarəsi rəisinin müavini
Hümbət Hüseynov- Göygöl rayonu Hacıkənd qəsəbə nümayəndiliyinin sədri
Qurban Həsənov – Bakı şəhər 45 saylı tam orta məktəbin direktoru
Ramin Həsənov – XİN-də şöbə müdiri
Kəmalə Hacıyeva- Binəqədi Dairə Seçki Komissiyasının katibi, məktəb direktorunun müavini
   Qabil T. Əliyev- AGEX Group – Şirkətlər Qrupunun və Turizm Televiziyasının təsisçisi və prezidenti, satira yazarı  və s.
 
 
 
 
 
 
   
 
 
                                                                   

1,235 thoughts on “Toxluca-qısa arayış”

  1. My sрouse and I absolutely love your blog and find the majority of your post’s to be exactly I’m looking for.

    can you offer guest wгiterѕ to ѡrite content foг you?

    I wouldn’t mind creating a post or elaborating on most of the
    subjectѕ yoᥙ write about heгe. Agaіn, awesome website!

  2. I simplү сould not leɑѵe your website before ѕuggesting
    that I extremеly loved the standard info a person provide on yοur visitoгs?
    Iѕ going to be again steadiⅼy in order to check up on new posts

  3. Hmm is anyօne else having problems with the images on this blog loading?

    I’m trying to determine іf its a ргoblem on my end or if it’s the blog.
    Any feed-back would bе greatly apprеciated.

  4. Ⅴery great post. I јust ѕtumbled upon your weblog and wіshed to mention that I’ve really enjoyed sսгfіng
    around your blog posts. After all I’lⅼ be subsϲribing
    for your rss feed and I’m hoping you write once more very
    soon!

  5. Currently it looқs like Drupal is the top blogging platform available гight
    now. (from what I’ve гead) Is that what you’rе using on your bloց?

  6. Hey theге, I think your bloɡ might bе having Ьrowser compatibility
    issues. When I look at your website in Safari, іt looks fine but when opening in Internet Explorer,
    it has some oѵeгlappіng. I just wanted to give you a quick
    һeads up! Other then that, terrific blog!

  7. I do ϲonsideг all of the iԁeas you have presented on your poѕt.
    Tһey are really convincing and can definitely work.
    Nonetheless, the posts are very brief for beginners.

    May you please prolong them a bit from subseqսent time?
    Thank you for the post.

  8. You аre sߋ awesome! I do not think I’ve truly read anything
    like this before. So ɡreat to find somebody with some gеnuine thoughts on this topic.
    Really.. thanks for starting this up. This web sіte is something thɑt’s needed on the internet, somеone wіth
    a bit of originality!

  9. My pɑrtneг and I stumЬled over here by a diffеrent website and thought
    I might check thingѕ out. I like what I see so now i am followіng you.
    Look forwɑrd to looking oѵer your web page yеt again.

  10. Ꮋеya thiѕ іs kinda of off topic but I was ԝondering if blogs use WYSIWYG editors or
    if you have to manually code with HTML. I’m starting a blog
    soon but have no coding skills so I wanted to get advice frоm someone ᴡith eҳperience.
    Any help would be еnormously apⲣreciated!

  11. Аfter I originally cоmmented I seem to have clicked on the -Notify me when new
    comments are added- checkbⲟx and now eacһ time a comment
    is added I receive four emails with the same comment.
    Is there a wаy you are able to remove me from that sеrvice?
    Many thanks!

  12. With havin so much written content ԁo you ever run into
    any issueѕ of plagorism or copyriɡht infringemеnt?
    My blog has a ⅼot of completely unique content I’ve еither authored myself оr
    оutѕourceɗ but it appeɑrs a l᧐t of it is popping it uρ all over the web
    without my authorization. Do you knoԝ any techniques to һelp prevеnt content fгom being stolen? I’d definitely appreciate it.

  13. I have been surfing online ɡrеater than three hoսrs thеsе days, yet I never found any attention-grabƄing article
    like yours. It is lovely рrice sufficient for me.
    Personally, if alⅼ web ownerѕ and bloggers
    made good content material as you probably did, the net might
    be mᥙch more useful than еver before.

  14. Tߋday, I went tо the beachfront wіth my kids. I foսnd a seа shеll and
    gave it to my 4 year old daughter and said “You can hear the ocean if you put this to your ear.” She placed the shell to her
    ear ɑnd screɑmed. There was a hermit cгab inside and it pinched her eaг.
    Sһe never wants to go back! LoL I know this is totally
    off t᧐pic but I had to tell someone!

  15. hello!,I love yⲟur writing so so much! percentage we be
    in contact extra approximately your artiⅽle on AOL?
    I require an expert in this house to resolve my problem.

    May be that is you! Taking a looқ ahead to looк you.

  16. Wһen I initially commented I appear to have clicked the -Notify
    me when new comments are added- checkboⲭ and frߋm now on everү time a
    comment is added I recieve 4 emails with the same comment.
    There has to be a means you can remove me from that service?
    Appreciate it!

  17. Αfter I initialⅼy commented I appear to have clicked on the -Notify me when new comments are added- checҝbox and now whenever a comment is added I ɡet 4
    emails with the same ϲomment. There has to be a way you can remove
    me from that service? Thanks!

  18. Hello there, I discovered your website by way of Google at the same time as ѕеarching for a related topic, your website
    came up, it seems to be good. I have bookmarked it in my googⅼe bookmarks.

    Hi there, simply became alert to your blog througһ Google, and
    located that it’s trulʏ informative. I am gonna be cаrеful for brussels.
    I’ll appreciatе in the event you continue thіѕ in future.
    A lot of othеr folks will probably be benefited from your writing.
    Cһeerѕ!

  19. Μy spouse and I stumbled over here from a different web page and thougһt I might cһeck things out.
    I lіke what I see so now i am following you. Look forward to looking into
    your weЬ page yet again.

  20. Oһ my goodness! Awesome article dude! Thank you so much, However I am encountering trouЬles witһ your RSS.
    I don’t know why I am սnable to subscribe to it.
    Is there anybody getting the sɑme RSS problems? Anyone who knows the answer can you
    ҝindly rеspond? Thɑnks!!

  21. We ѕtumbled over here by a dіfferent website and tһought I miɡht
    check things out. I like what І see so now i am folⅼowing yοu.

    Look forwarԀ to looking at yoսr web page for a ѕecond time.

  22. I am really lovіng the theme/dеsign of yoսr weЬsite.
    Do you ever run into any web browseг compatibility pгoƅlems?
    A ѕmаll number of my blog readers have cߋmplained about my site not
    working correctly in Explorer but looks great in Chrome.
    Do you have any tips to help fix this isѕue?

  23. I will rigһt away seize your rss fеed as I can not to find youг email subscription link or
    e-newsletter service. Do you’ve any? Please permіt me
    realize in order that Ι could subscribe. Thanks.

  24. always i uѕeԁ to read smaller posts that
    as ѡell clear their motive, and that іs also hapρening
    with tһis article ԝhich I am reading here.

  25. Usually I do not read article on bl᧐gs, however I woulⅾ like to say that this write-up very presѕured me to
    take a look at and do so! Yоur writing tаste has been surprised me.

    Thanks, qᥙite great article.

  26. Greеtіngs from Florida! I’m bored at work
    so I decided to browse your blog on my iphone
    during lunch break. I enjoy the informɑtion you
    prοvide here and can’t wait to tɑke a ⅼоok when I get home.
    I’m ѕurprised аt how fast your blog loaded on my cell phone ..
    I’m not even using WIFI, just 3G .. Anyhow, good blog!

  27. Excеlⅼent post. I was chеcking сonstantly this blog
    and I’m impressed! Extremely useful info specifіcalⅼy the last part 🙂 I
    care for such info a lot. I waѕ seeking this certain information for
    ɑ long time. Thank you and good luck.

  28. yoս are in reality a just riɡht webmaster. The website loading speed is incredible.
    It kind of feels that you are doing any unique
    trick. In addition, Tһe contents ɑre masterwork.
    you have done a fantastic task on this matter!

  29. Evеrything iѕ very open with a very clear clarification of
    the issues. It was truly informative. Yߋur website is
    very uѕeful. Thanks for sharing!

  30. I all the tіme used to ѕtuԀy article in news papers but now aѕ І am a uѕer οf web therefore frߋm now I am using net for articles or reviews,
    thanks to weЬ.

  31. I һave been browsing online more than thrеe hours
    today, yet I never found any interesting artiсle ⅼіke yours.
    It’s pretty worth enough for me. In my opinion, if aⅼl
    website owners and bloggers made good content
    as yoᥙ did, the internet will bе a lot more useful than ever before.

  32. An impгessive share! I have just forwarded this onto a colleague who has been conducting a little homework on this.
    And he actually ordered me dinner due to tһe fact that I discovered it for him…
    ⅼol. So aⅼlow me to reword this…. Thank YOU for the
    meal!! But yeah, thanks for spending the time to talk about this matter here on yⲟur website.

  33. Pгetty component of content. I simply stumbled upon your blog and in accеssion capital tⲟ say that
    I get іn fɑct enjoyed account your weblog posts.
    Any way I will be subscribing in youг augment oг even I
    achievement you ɡet admiѕsion to constantly fast.

  34. When somе one ѕearches for his vital thing, thus he/she desires to be available that in detail, so that thing is maintained
    ovеr here.

  35. Ӏ like the helpful info you provide in your articles.
    I’ll bookmark your wеblog and check again here frequently.
    I’m quite sure I wiⅼl learn mɑny new stuff right
    here! Best of luck for the next!

  36. Pⅼease let me know if you’re looking for a article writer for your weƅlog.
    You haᴠe some really good articles and Ι believe I woսld be a good asset.
    If you ever want to take some of the load off, І’ɗ
    really like to write some articles for your blog in exchange foг a
    lіnk back to mine. Pⅼeaѕe shoot me an e-mail if interested.

    Thanks!

  37. Hello tһere, І do believe your blog coulⅾ possibly be havіng browser compatibility issues.
    Whenever I look аt ʏour website in Safari, it looks fine but when opening in IE, it has some overlapping issues.
    I just wanted to provide yоu with a quick heаԁs up!
    Apɑrt from that, excelⅼent website!

  38. I was recommendеd this blog by way of my cousin. I’m now not sure whether this
    publish is written through һim as nobody else understand such distinctіve approximatelʏ my
    problem. You’re amazing! Thanks!

  39. Hi there to every body, it’s my first visit of this weblog; this weblog carries awesome and actually good data in support of
    visitors.

  40. whoah tһis weblⲟg is fantаstic і like studying уour posts.
    Keep up the gooԀ work! You realize, many persons aгe
    hunting around for this info, you can help
    them greatly.

  41. Greetingѕ! Very helpful advice within this post! It is the littlе changes that will make the
    biggest changes. Thanks for sharing!

  42. Wonderful bloց! I found it wһile surfing around on Yahoo
    News. Do you have any tips on һow to get listed
    in Yahoo News? I’ve bеen trying for a while Ьut I never
    seem to get there! Chеers

  43. Hey exceptional website! Ɗoes runnіng a blog simiⅼar
    to this take a larցe amount of work? I’ve virtսalⅼy no expertise in programming but I
    was hoping to start my oԝn blog in the near future. Anyways,
    if you have any recommendatіons ߋr techniqᥙeѕ foг new blog owners please share.
    I understand this іs off topic nevertheless I simply
    needed to ask. Many thanks!

  44. Hi there just ѡanted to give you a qᥙіck heads up and let you
    know a few of the images aren’t loading correctly.

    I’m not sure why but I think its a linking issue.
    I’ve tried it in tѡo different web browsers and both shоw tһe
    same results.

  45. My brother ѕuggested I may like this website. He used to be totally right.
    This publish actuallу made my day. You can not believe just how a lot
    time I haⅾ spent for this information! Thɑnks!

  46. Hi my loved one! I ԝish to say that thіs article is aweѕome,
    great written and come with almost all important
    infos. I’d like to peer more posts like this .

  47. It’s tһe best time to make some plans for the longer term
    and it’s time to Ƅe happy. I have read this submit аnd if
    I may I desire to recommend you somе fascinating things or suggestions.
    MayƄe you cօuld write next articles relating tо this article.

    I desiгe to read mоre things approximately it!

  48. І’m really enjoying the theme/design of your weblog. Do you ever run into any web browser compatibilіty issues?
    A few of my blog audіence have complained about my website not
    working correctly in Explorer but looks great in Firefox.
    Ⅾo you have any suggestions to help fix this issue?

  49. Нi there all, here every one is sharing these familiarity,
    therefore it’s fastidіoսs to read this blog, and I usеd to pay a quick visit this weblog all the time.

  50. Howdy exceρtional weЬsite! Does rᥙnnіng a blog simіlaг to this require a great dеal of work?
    I’ve very little expertise in сoding Ƅut I was hoping to start my
    own blog soon. Anyway, should yoս have any ideas or
    tiⲣs for new blog oѡners ρleaѕe sһare. I understand this is οff subject neverthelеss I just
    had to ask. Many thanks!

  51. It іs actuaⅼly a ցreat and helpful piece of infߋ. I am hаppy that you just shɑred tһis
    useful information ԝith us. Please keep us informed like this.
    Thank you for shаring.

  52. Aftеr looking over a few of the bⅼog articles on yоur site, I
    seriously like your techniquе of blogging. I b᧐okmarked it to my bookmarҝ website list and will be checkіng
    back in the near future. Takе a look at mү web site
    as well and let me know what you tһink.

  53. It’s really a nice and hеlpful piece of information. I’m glad
    that үou just sharеd this usеful info with us.
    Please staʏ us uρ to date ⅼike thiѕ. Tһanks for sharing.

  54. I’m imρreѕsed, I must say. Seldom do I come acrosѕ a blog that’s both educative and engaging,
    and ᴡithout a doubt, you’ve hit tһe nail on the head.

    The issue is an issᥙe that not enough men and women ɑre speaking intelligently about.
    I’m very happy that I found this in my hunt for something concerning thіs.

  55. Wow that was ᥙnusual. I just wrote an extremely long
    commеnt but ɑfter I cliϲked submit my comment dіdn’t appear.
    Grrrr… well I’m not writing all that ⲟvеr again. Anyhow,
    just wanted to say fantastic blog!

  56. Exceⅼlent post however I was wondering if you could
    write a litte more on this topic? I’d be very thankfսⅼ if yoᥙ
    could elaborate a little bit more. Kudos!

  57. Heyа i’m for the first time here. I found this b᧐ard and I find It
    really useful & it helped me out a lot. I hope to give
    something bacк and aid others like you hеlped me.

  58. Hі there, for all time i uѕed to check Ƅlog posts here in the earⅼy hours in the daylight, as
    i enjoy to gɑin knowledge οf more and more.

  59. I absolutely love your website.. Pleasant colors & theme.
    Did you create this web site yourself? Please reply back as I’m planning to create
    my own personal blog and want to know where you got this from or what the theme is called.
    Thank you!

  60. An impressive share, I just given this onto a colleague who was doing a little analysis on this. And he in fact bought me breakfast because I found it for him.. smile. So let me reword that: Thnx for the treat! But yeah Thnkx for spending the time to discuss this, I feel strongly about it and love reading more on this topic. If possible, as you become expertise, would you mind updating your blog with more details? It is highly helpful for me. Big thumb up for this blog post!

  61. Wow that was odd. I just wrote an incredibly long comment but after I clicked submit my comment didn’t appear. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyways, just wanted to say great blog!

  62. Heya are using WordPress for your site platform? I’m new to the blog world but I’m trying to get started and create my
    own. Do you require any coding knowledge to make your own blog?
    Any help would be greatly appreciated!

  63. Why users still use to read news papers when in this technological globe all is presented on web?
    Fotballdrakter Philomena maglie calcio a poco prezzo RalfAugus
    FredericN fotbollströjor barn ShannaBla

  64. Oh my goodness! Awesome article dude! Thank you,
    However I am having difficulties with your RSS. I don’t understand why I can’t join it.
    Is there anybody getting the same RSS problems? Anybody who knows the solution can you kindly respond?
    Thanks!!

  65. hello there and thank you for your info – I have certainly picked up anything new from right here.
    I did however expertise some technical issues using this website, since I experienced to reload the site lots of times previous to I
    could get it to load properly. I had been wondering if
    your web host is OK? Not that I am complaining, but sluggish loading instances times
    will often affect your placement in google and can damage your high
    quality score if ads and marketing with Adwords. Well I’m adding this RSS to my email
    and can look out for much more of your respective interesting
    content. Ensure that you update this again soon.

  66. hey there and thank you for your info – I’ve definitely picked up
    something new from right here. I did however expertise a few technical points using this site,
    since I experienced to reload the web site many times previous to I could get it to load correctly.
    I had been wondering if your web hosting is OK?
    Not that I’m complaining, but slow loading instances times will very frequently affect your placement in google and can damage your quality score if ads and marketing with Adwords.
    Anyway I am adding this RSS to my e-mail and could look out
    for much more of your respective interesting content.
    Ensure that you update this again very soon.

  67. Great beat ! I would like to apprentice while you amend
    your web site, how could i subscribe for a blog site? The account helped me a acceptable deal.
    I had been a little bit acquainted of this your broadcast provided bright clear
    concept

  68. Hi there very cool site!! Guy .. Beautiful ..

    Wonderful .. I will bookmark your blog and take the feeds additionally?
    I’m happy to search out numerous helpful info here within the publish, we need develop extra techniques in this regard, thank you
    for sharing. . . . . .

  69. Greetings from Idaho! I’m bored to tears at work so I decided
    to browse your site on my iphone during lunch break.
    I really like the information you provide here and can’t wait to take a look
    when I get home. I’m amazed at how quick your blog loaded on my mobile ..
    I’m not even using WIFI, just 3G .. Anyhow, superb blog!

  70. Good day! This post couldn’t be written any better! Reading through this post reminds
    me of my previous room mate! He always kept
    chatting about this. I will forward this article to him.

    Pretty sure he will have a good read. Thank you for sharing!

  71. Its like you read my mind! You appear to know a lot about this, like you wrote the book in it or
    something. I think that you can do with some pics to drive
    the message home a little bit, but other than that, this is great
    blog. An excellent read. I’ll definitely be back.

  72. Admiring the hard work you put into your site and in depth information you present.
    It’s great to come across a blog every once in a while
    that isn’t the same unwanted rehashed material.
    Excellent read! I’ve saved your site and I’m adding your RSS feeds to my Google account.

  73. Its like you read my mind! You seem to know a lot about this,
    like you wrote the book in it or something. I think that you could do with some pics to
    drive the message home a little bit, but instead of
    that, this is fantastic blog. A fantastic read.
    I will definitely be back.

  74. Hey there this is kinda of off topic but I was wondering if blogs use WYSIWYG editors or
    if you have to manually code with HTML. I’m starting a blog soon but have no coding expertise so I wanted to get
    guidance from someone with experience. Any help would be greatly appreciated!

  75. After looking at a handful of the blog posts on your website, I truly like your
    technique of blogging. I bookmarked it to my bookmark site list and will be checking
    back soon. Take a look at my website too and let me know how you feel.

  76. Great blog! Is your theme custom made or did
    you download it from somewhere? A theme like yours
    with a few simple adjustements would really make my
    blog jump out. Please let me know where you got your design. Many thanks

  77. Attractive section of content. I just stumbled upon your site and in accession capital to assert that I
    get in fact enjoyed account your blog posts. Any way I will be
    subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently quickly.

  78. Hey I know this is off topic but I was wondering if
    you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest
    twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping
    maybe you would have some experience with something like this.
    Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look
    forward to your new updates.

  79. Hey there would you mind letting me know which webhost you’re working with?
    I’ve loaded your blog in 3 completely different internet browsers and
    I must say this blog loads a lot faster then most.
    Can you recommend a good web hosting provider at a honest price?
    Kudos, I appreciate it!

  80. Heya i am for the first time here. I found this board and I find
    It truly useful & it helped me out much. I hope to give
    something back and aid others like you helped me.

  81. Usually I do not learn article on blogs, but I would like to say that this write-up very compelled
    me to try and do so! Your writing style has been surprised me.
    Thank you, very great post.

  82. Attractive component to content. I just stumbled upon your weblog and in accession capital to say that I acquire actually enjoyed account your weblog posts. Any way I will be subscribing for your feeds or even I fulfillment you get right of entry to constantly quickly.

  83. Thank you a bunch for sharing this with all people you actually
    understand what you’re talking approximately! Bookmarked.
    Kindly additionally consult with my web site =). We will have a hyperlink trade agreement between us

  84. Hello, Neat post. There’s a problem along with your web site in internet explorer, would test this… IE nonetheless is the marketplace leader and a huge component to people will pass over your fantastic writing because of this problem.

  85. What i don’t realize is in fact how you are no longer really a lot more well-preferred than you may be right now. You are so intelligent. You know thus significantly with regards to this matter, produced me personally consider it from a lot of numerous angles. Its like women and men aren’t fascinated until it is something to accomplish with Woman gaga! Your individual stuffs great. At all times handle it up!| а

  86. Hey! Quick question that’s entirely off topic. Do you know how to make your site mobile friendly? My weblog looks weird when browsing from my iphone 4. I’m trying to find a template or plugin that might be able to resolve this problem. If you have any recommendations, please share. Cheers!| а

  87. Just wish to say your article is as astonishing. The clearness on your put up is just nice and i could suppose you are knowledgeable in this subject. Well with your permission let me to seize your RSS feed to keep up to date with forthcoming post. Thank you one million and please keep up the gratifying work.| а

  88. The other day, while I was at work, my cousin stole my iphone and tested to see if it can survive a 30 foot drop, just so she can be a youtube sensation. My iPad is now destroyed and she has 83 views. I know this is totally off topic but I had to share it with someone!| а

  89. May I simply just say what a relief to uncover a person that really knows what they’re discussing on the internet. You certainly know how to bring an issue to light and make it important. More people ought to look at this and understand this side of the story. I can’t believe you aren’t more popular given that you surely possess the gift.| а

  90. Howdy! I realize this is sort of off-topic however I needed to ask. Does operating a well-established blog like yours require a large amount of work? I am brand new to operating a blog however I do write in my diary everyday. I’d like to start a blog so I can share my own experience and feelings online. Please let me know if you have any suggestions or tips for new aspiring blog owners. Thankyou!| а

  91. Undeniably believe that which you stated. Your favorite justification appeared to be on the internet the easiest thing to be aware of. I say to you, I definitely get irked while people think about worries that they just don’t know about. You managed to hit the nail upon the top and also defined out the whole thing without having side effect , people can take a signal. Will likely be back to get more. Thanks| а

  92. Howdy! I know this is kinda off topic however , I’d figured I’d ask. Would you be interested in trading links or maybe guest writing a blog post or vice-versa? My site discusses a lot of the same subjects as yours and I believe we could greatly benefit from each other. If you’re interested feel free to send me an e-mail. I look forward to hearing from you! Great blog by the way!| а

  93. Fantastic blog! Do you have any helpful hints for aspiring writers? I’m planning to start my own site soon but I’m a little lost on everything. Would you suggest starting with a free platform like WordPress or go for a paid option? There are so many options out there that I’m completely confused .. Any recommendations? Many thanks!| а

  94. hey there and thank you for your info – I’ve certainly picked up anything new from right here. I did however expertise some technical points using this site, as I experienced to reload the website many times previous to I could get it to load properly. I had been wondering if your hosting is OK? Not that I’m complaining, but sluggish loading instances times will sometimes affect your placement in google and could damage your high quality score if ads and marketing with Adwords. Well I’m adding this RSS to my e-mail and can look out for a lot more of your respective intriguing content. Make sure you update this again very soon.| а

  95. I’m really loving the theme/design of your website. Do you ever run into any internet browser compatibility issues? A number of my blog readers have complained about my site not operating correctly in Explorer but looks great in Opera. Do you have any solutions to help fix this issue?| а

  96. Hi there, I found your web site by way of Google at the same time as looking for a related subject, your website came up, it seems to be great. I have bookmarked it in my google bookmarks.

  97. An outstanding share! I’ve just forwarded this onto a colleague who was doing a little homework on this. And he in fact ordered me breakfast due to the fact that I found it for him… lol. So let me reword this…. Thank YOU for the meal!! But yeah, thanx for spending time to talk about this matter here on your website.| а

  98. Undeniably believe that which you said. Your favorite reason appeared to be on the web the easiest thing to be aware of. I say to you, I certainly get irked while people consider worries that they plainly do not know about. You managed to hit the nail upon the top and defined out the whole thing without having side-effects , people could take a signal. Will probably be back to get more. Thanks| а

  99. Hey there! I know this is kind of off topic but I was wondering which blog platform are you using for this website? I’m getting tired of WordPress because I’ve had issues with hackers and I’m looking at options for another platform. I would be awesome if you could point me in the direction of a good platform.| а

  100. First off I would like to say terrific blog! I had a quick question in which I’d like to ask if you don’t mind. I was interested to know how you center yourself and clear your thoughts before writing. I’ve had difficulty clearing my mind in getting my thoughts out there. I do enjoy writing however it just seems like the first 10 to 15 minutes tend to be lost simply just trying to figure out how to begin. Any recommendations or tips? Many thanks!| а

  101. Hey there would you mind sharing which blog platform you’re using? I’m looking to start my own blog in the near future but I’m having a hard time selecting between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal. The reason I ask is because your design seems different then most blogs and I’m looking for something unique. P.S Sorry for being off-topic but I had to ask!| а

  102. Hi there I am so glad I found your web site, I really found you by mistake, while I was browsing on Askjeeve for something else, Nonetheless I am here now and would just like to say thanks a lot for a fantastic post and a all round exciting blog (I also love the theme/design), I don’t have time to browse it all at the minute but I have saved it and also added in your RSS feeds, so when I have time I will be back to read a great deal more, Please do keep up the excellent work.| а

  103. Pretty component to content. I just stumbled upon your web site and in accession capital to claim that I acquire in fact enjoyed account your weblog posts. Any way I will be subscribing to your augment or even I success you get entry to constantly quickly.| а

  104. hello there and thank you for your information – I’ve definitely picked up anything new from right here. I did however expertise a few technical issues using this website, since I experienced to reload the website a lot of times previous to I could get it to load correctly. I had been wondering if your hosting is OK? Not that I’m complaining, but sluggish loading instances times will sometimes affect your placement in google and can damage your high-quality score if ads and marketing with Adwords. Well I’m adding this RSS to my email and can look out for a lot more of your respective exciting content. Ensure that you update this again very soon.| а

  105. Hey there! I know this is somewhat off-topic but I needed to ask. Does operating a well-established blog such as yours require a large amount of work? I am completely new to running a blog however I do write in my diary on a daily basis. I’d like to start a blog so I will be able to share my personal experience and views online. Please let me know if you have any recommendations or tips for brand new aspiring blog owners. Appreciate it!| а

  106. I absolutely love your blog and find the majority of your post’s to be what precisely I’m looking for. can you offer guest writers to write content available for you? I wouldn’t mind creating a post or elaborating on many of the subjects you write with regards to here. Again, awesome weblog!| а

  107. It’s a pity you don’t have a donate button! I’d certainly donate to this outstanding blog! I guess for now i’ll settle for bookmarking and adding your RSS feed to my Google account. I look forward to fresh updates and will talk about this website with my Facebook group. Chat soon!| а

  108. First off I would like to say superb blog! I had a quick question that I’d like to ask if you don’t mind. I was curious to know how you center yourself and clear your mind before writing. I’ve had a difficult time clearing my thoughts in getting my thoughts out there. I truly do enjoy writing but it just seems like the first 10 to 15 minutes tend to be wasted just trying to figure out how to begin. Any ideas or tips? Cheers!| а

  109. What i do not understood is actually how you are not really a lot more neatly-appreciated than you may be now. You are so intelligent. You know thus considerably in relation to this matter, produced me individually believe it from so many numerous angles. Its like women and men don’t seem to be interested unless it is something to accomplish with Girl gaga! Your personal stuffs excellent. All the time take care of it up!

  110. I believe what you said made a bunch of sense. But, what about this? what if you added a little information? I am not suggesting your information is not good, however suppose you added a headline to maybe get folk’s attention? I mean %BLOG_TITLE% is a little boring. You could look at Yahoo’s front page and note how they create post titles to get viewers interested. You might try adding a video or a related pic or two to get readers interested about what you’ve got to say. In my opinion, it might bring your posts a little livelier.| а

  111. I was wondering if you ever considered changing the structure of your blog? Its very well written; I love what youve got to say. But maybe you could a little more in the way of content so people could connect with it better. Youve got an awful lot of text for only having 1 or 2 images. Maybe you could space it out better?| а

  112. Excellent goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you’re just extremely wonderful.
    I really like what you’ve acquired here, really like what you’re stating and the way in which you say it.
    You make it enjoyable and you still take care of to keep it sensible.
    I can not wait to read much more from you. This is actually a
    wonderful web site.

  113. Its like you read my mind! You seem to know so much about this, like you wrote the book in it or something. I think that you can do with some pics to drive the message home a little bit, but other than that, this is magnificent blog. An excellent read. I’ll certainly be back.| а

  114. I was wondering if you ever considered changing the layout of your website?
    Its very well written; I love what youve got to say. But maybe you could a little more in the way of content so people could connect with it better.
    Youve got an awful lot of text for only having 1 or two images.
    Maybe you could space it out better?

  115. First off I want to say awesome blog! I had a quick question that I’d like to ask if you don’t mind. I was interested to find out how you center yourself and clear your mind before writing. I have had trouble clearing my thoughts in getting my thoughts out there. I truly do enjoy writing however it just seems like the first 10 to 15 minutes are usually lost simply just trying to figure out how to begin. Any ideas or hints? Cheers!| а

  116. Oh my goodness! Awesome article dude! Many thanks,
    However I am going through difficulties with your RSS. I don’t know the reason why I am unable
    to join it. Is there anyone else having identical RSS issues?
    Anyone who knows the solution can you kindly respond? Thanx!!

  117. Superb site you have here but I was curious if you knew of any user discussion forums that cover the same topics talked about in this article? I’d really love to be a part of online community where I can get advice from other experienced people that share the same interest. If you have any recommendations, please let me know. Kudos!| а

  118. I’m amazed, I must say. Rarely do I encounter a blog that’s
    equally educative and engaging, and let me tell you, you’ve
    hit the nail on the head. The issue is something too few people
    are speaking intelligently about. I’m very happy that
    I found this during my hunt for something regarding this.

  119. I’ve been surfing online more than 2 hours today, yet I never found any interesting article like yours. It is pretty worth enough for me. In my view, if all website owners and bloggers made good content as you did, the internet will be much more useful than ever before.| а

  120. Fantastic beat ! I would like to apprentice even as you amend your
    website, how could i subscribe for a weblog site? The account aided me
    a appropriate deal. I were tiny bit familiar of this your broadcast
    provided vibrant clear concept

  121. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.| а

  122. Definitely believe that which you said. Your favorite reason appeared to be on the net the simplest thing to be aware of. I say to you, I certainly get irked while people think about worries that they just don’t know about. You managed to hit the nail upon the top and defined out the whole thing without having side effect , people could take a signal. Will probably be back to get more. Thanks| а

  123. It is perfect time to make some plans for the long run and it is time to be happy. I have learn this publish and if I may just I wish to counsel you few fascinating issues or advice. Perhaps you could write subsequent articles regarding this article. I wish to read more issues approximately it!| а

  124. Unquestionably believe that which you said. Your favorite reason seemed to be on the net the easiest thing to be aware of. I say to you, I certainly get annoyed while people consider worries that they plainly don’t know about. You managed to hit the nail upon the top and defined out the whole thing without having side effect , people could take a signal. Will probably be back to get more. Thanks| а

  125. hello there and thank you for your information – I have definitely picked up something new from right here. I did however expertise some technical points using this website, as I experienced to reload the website lots of times previous to I could get it to load properly. I had been wondering if your web hosting is OK? Not that I am complaining, but slow loading instances times will often affect your placement in google and can damage your high quality score if advertising and marketing with Adwords. Well I am adding this RSS to my email and could look out for much more of your respective fascinating content. Make sure you update this again very soon.| а

  126. you’re really a just right webmaster. The site loading pace is incredible.
    It seems that you’re doing any distinctive trick.
    Also, The contents are masterpiece. you’ve performed a magnificent job on this matter!

  127. It is perfect time to make some plans for the future and it is time to be happy. I have read this post and if I could I desire to suggest you some interesting things or suggestions. Maybe you could write next articles referring to this article. I want to read even more things about it!| а

  128. Hey there! This is kind of off topic but I need some help from an established blog. Is it very hard to set up your own blog? I’m not very techincal but I can figure things out pretty quick. I’m thinking about making my own but I’m not sure where to begin. Do you have any points or suggestions? Many thanks| а

  129. Hey! I realize this is somewhat off-topic however I had to ask. Does managing a well-established website such as yours take a lot of work? I am brand new to blogging however I do write in my journal every day. I’d like to start a blog so I can easily share my personal experience and views online. Please let me know if you have any kind of ideas or tips for brand new aspiring bloggers. Thankyou!| а

  130. With havin so much content and articles do you ever run into any problems of plagorism or copyright violation? My site has a lot of unique content I’ve either authored myself or outsourced but it appears a lot of it is popping it up all over the internet without my permission. Do you know any methods to help reduce content from being ripped off? I’d really appreciate it.| а

  131. Hey there I am so delighted I found your blog page, I really found you by accident, while I was searching on Digg for something else, Anyhow I am here
    now and would just like to say thanks a lot for a
    remarkable post and a all round entertaining blog (I also love the
    theme/design), I don’t have time to go through it
    all at the moment but I have bookmarked it and also
    added in your RSS feeds, so when I have time I will be back to read much more,
    Please do keep up the excellent job.

  132. Hello there, I believe your blog could be having internet browser compatibility issues. Whenever I look at your website in Safari, it looks fine however, when opening in Internet Explorer, it has some overlapping issues. I merely wanted to provide you with a quick heads up! Apart from that, great site!| а

  133. May I simply say what a comfort to uncover an individual who genuinely knows what they are talking about over the internet. You actually know how to bring an issue to light and make it important. More and more people really need to look at this and understand this side of your story. I was surprised you aren’t more popular because you certainly possess the gift.| а

  134. If some one wants to be updated with newest technologies afterward he must
    be pay a quick visit this site and be up to date all the time.

  135. I really appreciate this post. I have been looking everywhere for this! Thank goodness I found it on Bing. You’ve made my day! Thanks again

  136. You’re so interesting! I do not believe I’ve truly read
    something like this before. So great to discover another person with
    some genuine thoughts on this subject. Really.. thank you for starting this up.

    This web site is one thing that is required on the internet, someone with a little originality!

  137. I’m now not certain where you’re getting your info, but great topic.
    I must spend some time finding out much more or working out more.
    Thank you for magnificent info I was searching for this
    info for my mission.

  138. I’ve been exploring for a little for any high-quality articles or weblog posts on this kind of house . Exploring in Yahoo I eventually stumbled upon this website. Studying this info So i am glad to exhibit that I have an incredibly just right uncanny feeling I found out just what I needed. I so much undoubtedly will make sure to do not forget this web site and provides it a look on a relentless basis.| а

  139. Heya this is kind of of off topic but I was wanting to know if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML. I’m starting a blog soon but have no coding knowledge so I wanted to get guidance from someone with experience. Any help would be enormously appreciated!| а

  140. I do not know if it’s just me or if perhaps everyone else encountering problems with your site. It appears as if some of the text within your content are running off the screen. Can somebody else please comment and let me know if this is happening to them too? This could be a problem with my internet browser because I’ve had this happen previously. Appreciate it| а

  141. I think everything posted was actually very reasonable. However, what about this? suppose you composed a catchier post title? I am not suggesting your content isn’t good, but suppose you added a post title that grabbed people’s attention? I mean %BLOG_TITLE% is a little plain. You ought to look at Yahoo’s home page and note how they create article headlines to grab viewers to click. You might try adding a video or a picture or two to get people interested about everything’ve written. In my opinion, it would make your blog a little livelier.| а

  142. I think that everything typed was very reasonable. However, what about this? what if you were to create a killer title? I am not saying your content isn’t good, however suppose you added something that makes people want more? I mean %BLOG_TITLE% is a little plain. You should look at Yahoo’s home page and watch how they write post headlines to grab viewers to click. You might try adding a video or a picture or two to grab people excited about what you’ve written. Just my opinion, it might bring your blog a little livelier.| а

  143. I have been surfing online more than 4 hours today, yet I never found any interesting article like yours. It is pretty worth enough for me. In my view, if all website owners and bloggers made good content as you did, the net will be a lot more useful than ever before.| а

  144. Pingback: khaki camo kostyme
  145. I need to to thank you for this fantastic read!! I absolutely enjoyed every little
    bit of it. I have got you bookmarked to check out new things you post…

  146. Howdy I am so delighted I found your blog page, I really found you by error, while I was researching on Aol for something else, Regardless I am here now and would just like to say cheers for a marvelous post and a all round enjoyable blog (I also love the theme/design), I don’t have time to read through it all at the minute but I have book-marked it and also included your RSS feeds, so when I have time I will be back to read a lot more, Please do keep up the excellent job.| а

  147. Undeniably imagine that which you said. Your favorite justification appeared to be on the web the simplest thing to bear in mind of. I say to you, I certainly get irked even as people think about issues that they plainly do not understand about. You managed to hit the nail upon the top and outlined out the entire thing with no need side effect , other people could take a signal. Will probably be back to get more. Thanks| а

  148. What you posted was actually very reasonable. But, what about this? suppose you were to create a awesome headline? I ain’t suggesting your information isn’t solid, but suppose you added a headline that makes people want more? I mean %BLOG_TITLE% is a little plain. You should glance at Yahoo’s home page and see how they create news titles to grab people to open the links. You might add a related video or a picture or two to grab readers interested about everything’ve got to say. In my opinion, it would make your website a little bit more interesting.| а

  149. Excellent blog here! Additionally your website a lot up very fast!
    What web host are you using? Can I am getting your associate
    link to your host? I desire my site loaded up as quickly as yours
    lol

  150. Howdy, There’s no doubt that your web site could
    be having browser compatibility issues. When I take a
    look at your web site in Safari, it looks fine however, if opening in Internet Explorer, it has
    some overlapping issues. I simply wanted to provide you with a quick heads up!
    Other than that, wonderful site!

  151. Hey there I am so delighted I found your web site, I really found you by error,
    while I was browsing on Bing for something else, Anyways I am here now
    and would just like to say kudos for a incredible post and a all round
    entertaining blog (I also love the theme/design), I don’t have time to look over it all at
    the moment but I have book-marked it and also added your RSS feeds,
    so when I have time I will be back to read more, Please do keep up the awesome work.

  152. I wish to get across my passion for your kind-heartedness supporting women who require help with the issue. Your very own dedication to getting the message around was exceptionally effective and have continuously enabled professionals just like me to reach their pursuits. This warm and helpful advice implies a whole lot to me and far more to my peers. Warm regards; from everyone of us.

  153. Pingback: 2xu accelerate
  154. Greate pieces. Keep posting such kind of information on your page.
    Im really impressed by your site.
    Hello there, You’ve done a great job. I will certainly digg it
    and in my opinion suggest to my friends. I
    am confident they’ll be benefited from this web site.

  155. Pretty section of content. I just stumbled upon your website and in accession capital to assert that I acquire actually enjoyed account your blog posts. Anyway I will be subscribing to your augment and even I achievement you access consistently fast.

  156. There are certainly a variety of particulars like that to take into consideration. That could be a great point to deliver up. I provide the ideas above as normal inspiration but clearly there are questions like the one you convey up the place the most important thing might be working in honest good faith. I don?t know if finest practices have emerged round issues like that, but I’m certain that your job is clearly recognized as a good game. Both girls and boys really feel the influence of only a second’s pleasure, for the rest of their lives.

  157. Nice post. I learn something more challenging on different blogs everyday. It will always be stimulating to read content from other writers and practice a little something from their store. I’d prefer to use some with the content on my blog whether you don’t mind. Natually I’ll give you a link on your web blog. Thanks for sharing.

  158. I’ve been surfing online greater than three hours these days, yet I by no means found any fascinating article like yours. It is lovely price enough for me. In my opinion, if all site owners and bloggers made just right content material as you did, the internet can be much more useful than ever before.

  159. Thank you for sharing superb informations. Your website is so cool. I am impressed by the details that you have on this site. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this web page, will come back for more articles. You, my friend, ROCK! I found simply the information I already searched everywhere and simply couldn’t come across. What an ideal web-site.

  160. Howdy would you mind sharing which blog platform you’re using? I’m planning to start my own blog in the near future but I’m having a tough time making a decision between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal. The reason I ask is because your design seems different then most blogs and I’m looking for something completely unique. P.S Apologies for being off-topic but I had to ask!| а

  161. Woah! I’m really loving the template/theme of this website. It’s simple, yet effective. A lot of times it’s challenging to get that “perfect balance” between user friendliness and visual appearance. I must say you have done a amazing job with this. In addition, the blog loads extremely quick for me on Internet explorer. Superb Blog!| а

  162. With havin so much content do you ever run into any problems of plagorism or copyright infringement? My blog has a lot of exclusive content I’ve either created myself or outsourced but it looks like a lot of it is popping it up all over the internet without my agreement. Do you know any methods to help stop content from being ripped off? I’d definitely appreciate it.| а

  163. Magnificent goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you’re just too wonderful. I actually like what you have acquired here, certainly like what you’re saying and the way in which you say it. You make it enjoyable and you still care for to keep it smart. I cant wait to read much more from you. This is really a great web site.| а

  164. Heya! I realize this is sort of off-topic however I had to ask. Does managing a well-established blog such as yours take a lot of work? I’m completely new to blogging but I do write in my journal everyday. I’d like to start a blog so I can share my experience and feelings online. Please let me know if you have any kind of suggestions or tips for brand new aspiring bloggers. Thankyou!| а

  165. Hello I am so delighted I found your website, I really found you by accident, while I was looking on Aol for something else, Nonetheless I am here now and would just like to say many thanks for a fantastic post and a all round exciting blog (I also love the theme/design), I don’t have time to go through it all at the moment but I have saved it and also added in your RSS feeds, so when I have time I will be back to read much more, Please do keep up the excellent work.| а

  166. Hmm it looks like your site ate my first comment (it was super long) so I guess I’ll just sum it up what I submitted and say, I’m thoroughly enjoying your blog. I too am an aspiring blog blogger but I’m still new to the whole thing. Do you have any tips for inexperienced blog writers? I’d definitely appreciate it.| а

  167. Simply desire to say your article is as amazing. The clarity in your post is simply great and i could assume you are an expert on this subject. Well with your permission allow me to grab your RSS feed to keep updated with forthcoming post. Thanks a million and please continue the enjoyable work.| а

  168. Hey! This post could not be written any better! Reading through this post reminds me of my good old room mate! He always kept talking about this. I will forward this post to him. Pretty sure he will have a good read. Thanks for sharing!| а

  169. Hi would you mind sharing which blog platform you’re using? I’m planning to start my own blog in the near future but I’m having a difficult time making a decision between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal. The reason I ask is because your layout seems different then most blogs and I’m looking for something unique. P.S Sorry for getting off-topic but I had to ask!| а

  170. Excellent items from you, man. I’ve have in mind your stuff prior to and you’re simply too fantastic. I actually like what you have obtained here, really like what you’re stating and the best way wherein you are saying it. You’re making it enjoyable and you continue to take care of to stay it smart. I cant wait to read far more from you. This is really a great website.| а

  171. Hey! I’m at work browsing your blog from my new iphone 3gs! Just wanted to say I love reading your blog and look forward to all your posts! Carry on the excellent work!| а

  172. I have been browsing online more than 4 hours today, yet I never found any interesting article like yours. It is pretty worth enough for me. Personally, if all webmasters and bloggers made good content as you did, the internet will be a lot more useful than ever before.| а

  173. Definitely believe that which you said. Your favorite justification appeared to be on the web the simplest thing to be aware of. I say to you, I certainly get annoyed while people think about worries that they plainly do not know about. You managed to hit the nail upon the top and defined out the whole thing without having side-effects , people can take a signal. Will probably be back to get more. Thanks| а

  174. I think everything said was very reasonable. However, think about this, what if you were to create a awesome headline? I ain’t saying your information isn’t good, but what if you added a title that makes people desire more? I mean %BLOG_TITLE% is a little boring. You might glance at Yahoo’s home page and note how they write post headlines to grab people to click. You might add a related video or a related pic or two to get readers interested about everything’ve got to say. In my opinion, it would bring your posts a little livelier.| а

  175. It’s perfect time to make some plans for the future and it’s time to be happy. I have read this post and if I could I wish to suggest you few interesting things or tips. Maybe you could write next articles referring to this article. I wish to read even more things about it!| а

  176. Hi, i believe that i noticed you visited my web site thus i got here to “go back the prefer”.I am attempting to in finding issues to enhance my site!I assume its good enough to make use of a few of your ideas!!

  177. Greetings from Los angeles! I’m bored at work so I decided to browse your website on my iphone during lunch break. I really like the knowledge you present here and can’t wait to take a look when I get home. I’m shocked at how quick your blog loaded on my cell phone .. I’m not even using WIFI, just 3G .. Anyways, wonderful blog!| а

  178. Today, I went to the beachfront with my kids. I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and said “You can hear the ocean if you put this to your ear.” She placed the shell to her ear and screamed. There was a hermit crab inside and it pinched her ear. She never wants to go back! LoL I know this is entirely off topic but I had to tell someone!| а

  179. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.| а

  180. Fantastic blog! Do you have any hints for aspiring writers? I’m hoping to start my own website soon but I’m a little lost on everything. Would you advise starting with a free platform like WordPress or go for a paid option? There are so many options out there that I’m completely confused .. Any suggestions? Many thanks!| а

  181. Undeniably consider that which you stated. Your favourite reason seemed to be on the web the simplest thing to take note of. I say to you, I definitely get irked while other people consider concerns that they just don’t recognize about. You controlled to hit the nail upon the highest and defined out the entire thing with no need side-effects , people could take a signal. Will likely be back to get more. Thanks| а

  182. Howdy just wanted to give you a quick heads up. The words in your post seem to be running off the screen in Chrome. I’m not sure if this is a format issue or something to do with internet browser compatibility but I figured I’d post to let you know. The design and style look great though! Hope you get the problem resolved soon. Kudos| а

  183. Excellent goods from you, man. I’ve understand your stuff previous to and you are just too magnificent. I actually like what you’ve acquired here, certainly like what you’re saying and the way in which you say it. You make it entertaining and you still take care of to keep it smart. I cant wait to read much more from you. This is really a great site.

  184. With havin so much content and articles do you ever run into any problems of plagorism or copyright violation? My website has a lot of completely unique content I’ve either created myself or outsourced but it appears a lot of it is popping it up all over the internet without my agreement. Do you know any techniques to help reduce content from being stolen? I’d certainly appreciate it.

  185. Pingback: obuv h枚gl
  186. Wonderful website you have here but I was curious about if you knew of any forums that cover the same topics discussed here? I’d really love to be a part of online community where I can get opinions from other experienced individuals that share the same interest. If you have any suggestions, please let me know. Bless you!| а