Toxluca-qısa arayış

“Keçmişimizə   daş   atmayaq   ki,
gələcəyimiz   bizi  topa   tutmasın”
“Yaşadıqlarımız,  bizi   yatızdırmağa
çalışan   nənələrimizin  söylədiyi
bir  nağıl  kimidir,  amma   mən
heç   bir  nağıla  inanan  adi  bir
uşaq  deyiləm.”
Müdürük   deyimlər

Toxluca – qısa    arayış

Krasnoselo  (Çəmbərək)   rayonunda  ən  böyük  yaşayış  məntəqəsi olan Toxluca kəndinin ümumi sahəsi  55   kvadrat  kilometr,  kəndin  yerləşdiyi  ərazi   dəniz  səviyyəsindən  2000  metr   yüksəklikdə  olub,  (Göyçə   gölü  dəniz   səviyyəsindəb  1900   metrdir yüksəklikdə  yerləşir),  coğrafi   koordinatları    40˚34́  parelelində,    45˚14́ en  dairəsində  yerləşir.   Ən   hündür  zirvəsi  –   Əmirotalan    ilə   At  xalxalının  arasındakı  Çaldaş  dağının zirvəsi  (hazırda   “hay”lar    oranı   “Karktasar”  dağı  adlandırırlar)  2730  metrdir,   Kirkitli  dağı   isə  2680  metrdir.
Toxluca  kəndi  1728-ci  il  “İrəvan  əyalətinin  icmal  dəftəri”ndə  Dərəçiçək  mahalının  kəndi  kimi  qeyd  olunmuşdur.  İrəvan  xanlığı  dövründə  Göyçə  mahalının  ərazisinə  daxil  edilmişdir.  İrəvan  xanlığının  işğalından  sonra  Novo  (Nor)  Bayazid  qəzasının  tərkibinə  olmuşdur.  29  noyabr  1920-ci  il   tarixində  Ermənistan  SSRİ  yaradıldıqdan  sonra  Toxluca  kəndi  Nor  Bəyazid  qəzasının  Yelinovka  dairəsinə,  Ermənistan  SSRİ-də  rayonlaşma yaradıldığı  zaman,  1930-cu  ildən   Dilican  rayonunun,  1937-ci  ildən  isə  yeni  yaradılmış  Krasnoselo  rayonunun  tərkibində  olub.
Əhalisi   1914 –cü  ildə 1373  nəfər, 1986-cı ildə 3100 nəfər olub.*  (*Əslində  isə  bu  rəqəm  daha  çoxdur,  çünki  1985-ci  ilin   fevral   ayında   SSRİ   Ali  Sovetinə,  Ermənistan   Ali   Sovetinə,  Rayon  sovetinə  və  yerli  sovetə  seçkilər  keçrilirdi.  Mən  də   seçki   komisiyasının  üzvü  idim.  Həmin  vaxt    siyahada  1998  nəfər  seçicinin   adı   var  idi.  Və  orta   məktəb   şagirdlərini  (hər  sinifdə  25-dən  çox  uşaq  və    eyni   yaşda   üç   sinif  olurdu),  yeddi  yaşa  qədər  uşaqlar,  orduda  xidmət  edən,  təqribən   60-70   nəfər   oğlanları,    ali  və  texnikomlarda   təhsil  alanları  nəzərə   alsaq   bu   rəqəm    daha  çoxdur).

Haşiyə:  1975–ci  ildə  maraq   üçün   alınan  siyahaya   görə   Toxluca   kəndindən    Bakı   şəhərində     təqribən    180   ailə     yaşayırmış.    (buraya  ancaq   köçən  ailə  başçıları   daxil  olub.  Həmin  dövürdə   evlənib   ailədən  ayrılanlar  da  olub  ki,  onlar  sayılmayıb).  Qərbi   Azərbaycandan   Azərbaycan   respublikasına   1948-50-cı  illər   köçrülməsi   zamanı,    dövlət   tərəfindən    Toxluca  kəndindən  rəsmi  köçrülmə   olmasa  da,   Tovuz,   Qazax,   Şəmkir,  Daşkəsən    rayonlarına,   Gəncə   şəhərinə   kütləvi   şəkildə   könüllü   köçənlər   olub.    

Rayonda ilk  dəfə olaraq  kənddin  Əyriayaq  deyilən   ərazisində  Toxluca   kolxozundan   ayrı,  1952-ci  ildə   qoyunçuluq  üzrə  kompleks   sovxoz  təsərrüfatı  yaradılıb  (həmin  vaxt  yeni  salınan   yaşayış  məskəni  (lahiyədə  qarışıq  millətlərdən  ibarət   qəsəbə  tipli  yaşayış  yaratlaq  olub)   “Əyriayaq”  kimi  yox,  “Yeni   Gün”  adlansa  da,   əhali  tərəfindən   “Sovxoz”  adlanıb  və  o  adla  da  tanınıb).  Burada  dövlət  özü  evlər  tikib.  Sovxozda  həmin   vaxt   işləmək  üçün  qonşu  kəndlərdən  də   işçilər  cəlb  edilib.   Kəndin  örüşü  də  həmin  vaxt  bölünüb.  Ancaq   çox   az   müddətdən   sonra,  1955-ci  ildə  Toxluca   kənddində  mövcud  olan  kolxoz   qurluşu  sovxoz   qurluşu  ilə   əvəz  olundu. 1930-cu  ildə  yaradılmış   Toxluca  kolxozunun  əmlakı  isə  hesablanaraq  əmək  haqqı  kimi  əhali  arasında  (pul  şəklində) bölünüb kolxozçulara –  kənd  əhalisinə   paylanıb.  Əyriayaqda  yaradılan  “Yeni  Gün”   sovxozu    da   bu   yeni  yaradılan  Toxluca  sovxozuna   birləşdiriblər.
Toxluca   Respublikada  qabaqcıl   kompleks  qoyunçuluq  sovxozu    kimi  şöhrət   qazanmışdır.  Onu  da  qeyd  edim  ki,   Ern  SSR-nin  Elmlər  Akademiyasının  Kənd  Təsərrüfatı  üzrə  Zoobaytarlıq  İnstitutunun  laborotoriyası  da  fəaliyyət  göstərirdi.   Sovxoz   təsərrüfatında  11500   baş   xırda,  1200  baş  iribuynuzlu  heyvan   saxlanırdı.  Bundan   da   çox   camaatın  şəxsi   təsərrüfatında   mal-qoyun  var  idi.
İqtisadiyyatda  başlıca  sahə  heyvandarlıq,  taxılçılıq  və  tütünçülük,  kortofçuluq    sayılsa  da,  arıcılıq   da   geniş   inkişaf   etmişdi.   Kənddə  40- dan  çox  şəxsi  təsərrüfatda  arı  saxlanılırdı.  Onu  da   qeyd  edim   ki,    Toxluca   kənd  koxozunun  və  sonra  da   sovxozunun    50-ci  illər  və  60-cı  illərin  sonlarınadək   300-dən  çox  arı    ailəsi   olub  ki,  sonralar  bu   təsərrüfat  sahəsi    guya   özünü   doğrultmadığına  görə   ləğv  edilib.
Sovxozun  50-dən  artıq  maşın  və  traktor,  çoxlu  kənd  təsərrüfatı aqreqatları  var  idi.  Kənddə  1930-cu  illərin  əvvələrində   inşa  edilən   ikimərtəbəli,  1981-ci  ildə   inşa  edilən  böyük  ücmərtəbəli  orta  məktəb binası, uşaq  bağçası  (1972-ci  ildən   sonra  fəaliyyətini  dayandırmışdılar),  sovxozun  ictimai  binası,  xəstəxanası  (sonralar  ambulatoriya  kimi   fəaliyyət  göstərirdi),  aptek,  rabitə   şöbəsi,   mədəniyyət  evi,  ATS,   iki  yeməkxanası,  bir  qarışıq  mağazası,   üç  ərzaq  mağazası,  təsərrüfat  mağazası,   hamamı  və  digər ictimai   obyeklər  olub.  Kənddin  köhnə  ikimərtəbəli  orta  məktəbin  tikintisi  1929-cu  ildə   başlanılmış,  1933-cü  ildə  istifadəyə  verilmişdir.  Məktəbi   demək  olar  ki,  kənd  əhalisı  öz  gücünə   tikmişdir.   BDU–nin  kitabxanaşılıq   fakultəsinin  yaradıcısı,  əslən  qonşu  Cil  kəndindən  olan   professor   Abuzər  Xələfov,   Gəncə  pedoqoji  universitetinin    filologiya  və  pedaqogika  elmlər  doktoru,  pofessor  Abbas  Səmədov,  Texniki  Universetetinin   professoru  Rəşid  Əliyev  (mən  burada  qonşu  kəndlərdən  gəlib  oxuyanları  nəzərdə  tutmuşam)   Toxluca  kənd  orta  məktəbinin  məzunu  olmuşlar.
Toxulcada   Krasnoselo  rayonundakı  18 saylı  Yol-tikinti idarəsinin, Başkənd   (Arzvaşen)   xalçaçılıq   fabrikinin   filialları   fəliyyət   göstərib.
Toxluca  kəndi  19  aprel    1991-ci   ildən   Draxtik  (ermənicə   təcüməsi  “cənnət  dərəsi”)   adlanır   və   Ermənistanın  12 aprel  1995-ci  il   tarixindən   yaradılmış   on  inzibati  ərazi   vahidindən   biri  olan  Qeğarkunik   mərzinə  daxil   edilmişdir.
Haşiyə  1: er. əv.  VIII  əsrə  aid  Urartu  mənbələrində    Göyçə  gölü  və    onun   ətraf   əraziləri   “Qelekuni”   adlanmışdır.    Həmin   ərazidə  “Gelekuni”  dağ  adı  da  olmuşdur.  “Kelək”   qədim  türk  dillərində   “qel”   elə   “göl”  deməkdir,  “uni”  şəkilcisi  isə  Urartu  dilində  məkan   mənasını  bildir.    Qədim   erməni  və  gürcü   mənbələrində  isə  fonetik   dəyşirikliyə  uğrayaraq   Qelam  və  Qeğakuni  kimi   işlədilmişdir.   Çünki  “hay”larda  XII   əsrə  qədər  “L”  səsi  olmadığından   “ğ”   səsi  ilə  əvəz  olunaraq   “Qelakuni”  “Qeğatuni”  şəklinə  düşmüşdür.  “Kitabi – Dədə  Qorqud”  dastanında    Göyçə  gölü  “Qekcə  tenqiz”i  formasında,  Əmir  Teymurun  Qafqaza   yürüşü  zamanı  “Kökcə  tenqiz”i  kimi   adı  çəkilmişdir.  V əsr  mənbələrində  isə   Göyçə    mahalının   adı  “Qelam”  kimi   çəkilir.  Qafqaz  Albaniyası  tarixi   xəritələrində  Göyçə   gölü,   Gelami   gölü,   ərazi  isə  Gelama   dağı  kimi  göstərilir.  Hətta   XIX   əsrdə   Göycə  gölünün    cənubunda   əhalisi  təmiz   azərbaycanlılardan   ibarət   Göləqran  və  Gölkənd   adlı  kəndlər  olmuşdur.  “hay”  tədqiqatçıları    sözün   mənasını  “hay”  dilində  izah  edə   bilməsələrdə,  ancaq   özlərinki  hesab  edirlər.  Ona  görə  də  ərazinin  adını    eramızın   əvvəllərində  olduğu   kimi  adlandırıblar.   Onu  da  qeyd   edim  ki,   “hay”lar  rayon  inzibati-ərazi  vahidini  ləğv  edərək  yaratdıqları  yeni  inzibati  ərazi   vahidi   olan   mərzlərin  (qubernatorluğun)   adlarından  onundan    səkkizinin  (mənim  izah  edə  bildiyimi  görə)   qədim  türk    mənşəli    tarixi    adlardır.
Haşiyə  2:   Çənbərək   rayonunda   yerləşən   kəndlərin   Azərbaycan  adlarının  “hay”  adları   ilə   əvəz    edilməsinə  baxaq:
Qaraqaya  –  Dzoravank  (vadidə  monastr);
Yanıqpəyə  –  Antaramej  (Meşəkənd,   1978-ci  ildə  elə  kəndin  adını  “hay”  höküməti   Meşəkənd    adlandırmışdılar  ki,  sonradan  bu   adı  hay  dilində  təcümə  ediblər);
Bəryavad  –  Barepat;
Əmirxeyir  –  Kalavan  (kəl  şəhərciyi);
Gölkənd  –  Ayğut   (bağ);
Çaykənd  –   Dprabak;
Çıvıxlı  –  Civikli;
Toxluca  –  Draxtik  (Cənnət  dərəsi);
Ağbulaq  –  Ağberk ;
Şorca  –  Şorja;
Ardanış  –  Artanış  (artan  ev);
Cil  – Cil  (vətər,  görünür  azərbaycanca  olan  bu  sözləri   haylar   özlərinin  sözü  olduğunu  sübut  etmək  istəyirlər);
Yeni  Başkənd  –  Getik  (Tərsəçayın  “hay”  dilində  adı);
Orcanagidze  –  Vaqan  (qalxan,  sipər)   kəndin   1930-cu  illərə  qədər  ilk  adı  isə  Rubenkənd  olub;
Qoturbulaq – Ttucur  (turş  su);
Mörtəzənin  içində  kəndlərin   hay  dilində  mənası   verilib.
    Toxluca   (bu  məqalə   Həsən  Bayramoğluna   məxsusdur)— Göyçə  mahalında  Çəmbərək  ( Krasnoselo )  rayonunda  qəsəbə  (Çəmbərək   rayonundan  Göyçə mahalına  aid  olan  5  kənddən  biri)
    Coğrafiyası:  –  Krasnoselo  rayonunda  rayon mərkəzindən 10 km məsafədə  yerləşən  və  ən  böyük  yaşayış  mətəqəsi olan Toxluca qəsəbəsinin  ümumi  sahəsi  55,6 kvadrat kilometr olub. Toxluca qəsəbəsinin  ərazisinin  çox  hissəsini  dağətəyi  yamaclar,  təbii-tarixi, eləcə  də vulkanik və tektonik mənşəli dağlar təşkil edir. Toxluca qəsəbəsi Kiçik Qafqazın mühüm geomorfoloji vahidlərindən biri olan Kiçik Qafqaz sıra dağlarının Göyçə silsiləsində, dəniz səviyyəsindən 2100 metr yüksəklikdə yerləşir. Gilli süxurları kəsən, nisbətən geniş çay dərələri geniş yayılmışdır. Toxluca Göyçə mahalının Qaraqoyunlu ilə ən yaxın kəndi(qəsəbəsi) olduğundan, yəni Göyçənin ucqarı olduğundan özündə hər iki elatın adət-ənənələrini birləşdirən, amma özünəqapanma və özünə güvənmə hisslərindən qaynaqlanan müstəqilliyə meylli həyat-tərzi üstünlük təşkil etmiş, əsas avtomobil və dəmiryol nəqliyyat xəttindən 3 km-lik məsafə boyunca sıralandığından qonşu kəndlərlə ünsiyyəti zəif olmuşdur. Axtamar adasından Dilican və İcevanı Toxlucadan ayıran Qanqallı dağ silsiləsi eləcə də üzü Murguza boylanan əzəmətli Kirkitli (Korkutlu-Qorqudlu- H.B.), Çal, Ocaq dağları, Dəlmə, Dərəyurd, Düzyurd, Taxca, Armudlu, Əyricə Qanqallı adlanan otlaq və əkin sahələrini yerləşmişdir. Toxluca ərazisində nəmişliyin normada olması buranın təbiətinin əsas üstünlüklərindən biridir. Yayda dağlar çən-çisəkli, səhərlər isə şeh düşən gül-çiçəkli yaşıl çəmənlər, saf sulu buz bulaqlar, min bir dərdin dərmanı olan bitkilər, Gölətrafı   “Sovxoz” deyilən ərazilərdəki kolluqlardakı giləmeyvələr, təmiz dağ havası, yayla və yamacdan ibarət təbiət möcüzəsi, dağlar gözəli Göyçə gölü ətrafında eninə 20 km-lik məsafədən dağların arasına 3 km-lik məsafəyədək uzanan kənd Qərbi Azərbaycanın ən iri yaşayış məskənlərindən olmuşdur. Bu gözəlliyin əhatəsində fiziki əməklə məşğul olmaq, ekoloji cəhətdən təmiz qida məhsulları insanı sağlam saxlayan, uzunömürlü olmasını təmin edən başlıca amillərdəndir.
     İqlimi:  –  Toxluca qəsəbəsi mülayim iqlim qurşağında yerləşir. Dağ-meşə və dəniz iqlimi mövcuddur. Ümumi günəş radiasiyası 135 kkal/kv. sm-ə çatır. Havanın orta temperaturu yanvarda düzənlikdən dağlara doğru 0-dan – 15 dərəcəyədək dəyişir. İyulda orta temperatur +15-dən +30 dərəcəyədək olur. Ən çox yağıntı may-iyun aylarında olur. Yağıntının orta illik miqdarı 350-400 mm-dir. Torpağın qumsal həm qumsal, həm dağətəyi olması ilə əlaqədar yağıntının çoxluğu Toxlucada çətinlik yaratmırdı, əksinə burada bol yağıntı ruzi-bərəkət hesab olunurdu. Qəsəbənin (yaşayış sahəsinin) bir hissəsi qumsal,bir hissəsi çökəklikdə,əksər hissəsidə dağətəyi yamaclarda yerləşdiyindən, güclü yağışdan sonra palçıq əmələ gəlmirdi.Qəsəbənin içərisindən keçən çay və onun qolu selə səbəb olurdu. Havası yayda sərin, qışda isə soyuq olmaqla, qurudur. Ətraf ərazilər tamamilə alp və subalp çəmənlikləridir. Havanın quruluğu yüksəkliyə görə təzyiqin aşağı olmasını o qədər də hiss etdirmir. İlin yağıntılı vaxtlarında belə buludlu hava şəraiti uzun sürmür, səma isə ilin çox vaxtı açıq və günəşli olurdu. Payız və qış aylarında əsasən şimal, yaz və yay aylarında isə əsasən şimal-şərq və şimal-qərb küləkləri üstünlük təşkil edir. Yayda dağların və dərələrin qeyri-bərabər qızması səbəbilə dağ-dərə küləkləri əmələ gəlir. Gündüz mülayim küləklər dərələrdən dağlara doğru, axşam və gecə isə soyuq küləklər dağlardan dərələrə doğru əsir. Yeri gəlmişkən, el arasında – Göyçə-Qaraqoyunlu elatlarına məxsus dialekt fərqləri mövcud idi.Belə ki, Göyçə Qarabağ, Qaraqoyunlu isə Qazax dialekt zonasına daxil idi.
     Bitki örtüyü:   –  Mədəni bitkilərdən arpa, buğda, çovdar, vələmir, yonca, qorunca, kartof, tütün, çuğundur, qarğıdalı və s. becərilirdi. Meyvə ağaclarından alma, armud, gilas, qoz, gavalı, alça, ərik, giləmeyvələrdən isə qarağat və çay tikanı geniş yayılmışdı. Qeyd etmək lazımdır ki, Toxluca ərazisində əsasən kolluqlar, eləcə də gölətrafı ərazilərdə seyrək ardıc meşələri və Göyçə gölünün sahili boyunca sonradan salınmış meşə zolaqları mövcuddur. Yaşlı nəslin söylədiklərinə əsasən, XIX əsrədək Toxlucada dağətəyi sıx meşəliklər, kəndin indiki yerində isə calalıq-sucaq yaşıllıq mövcud olub. Lakin insanların təsərrüfat fəaliyyəti nəticəsində həmin meşəliklər məhv edilib,calalıq qurudularaq evlər salınmışdır. Təbii ki, meşə altında olan torpaqların tərkibi meşələrin qırılmasından sonra tədricən dəyişmiş, bu isə öz növbəsində heyvanat və bitki aləminə təsirsiz ötüşməmişdir. Gölətrafı dağ və gagətəyi silsilədə oradakı kol bitkilərindən alaçəhrə, tuvulğu, qarağac, ardıc, qaraqoyungözü, qatırquyruğu, dovşan alması, itburnu, yemişan, dovşanalması, zirinc, gərməşov , kol armudu, meşə xirniyi, başınağacı, və s. kol meyvələri yetişir. Göyçə gölünün sahilində salınmış meşə zolağında şam, iydə, akasiya, çinar, qızıl söyüd, qarağac ağacları və çaytikanı (kol bitkisi), gəvən təbiətə xüsusi bir gözəllik bəxş edirdi.
     Heyvanat aləmi:  –  Toxluca ərazisində canavar, çaqqal, porsuq,sincab, kor siçan,tülkü, gəlincik, kirpi, dovşan, ilan, qaya kərtənkələsi və keçəmən yaşayır. Əvəllər kəndin ətrafı sıx meşəlik imiş və bu meşələrdə maral, ayı və digər heyvanlar geniş yayılıbmış. İnsan fəaliyyəti nəticəsində məhv olub və burada yaşayan heyvan növlərinin nəsli kəsilmişdir. Məməli heyvanlardan əlavə, Toxluca ərazisində çoxlu quş növü, o cümlədən kəklik (“Qırmızı kitab”a düşüb), boz sərçə, qartal, torağay, qırğı, arı quşu, sarıköynək, qarğa, sığırçın, alabaxta, bildirçin, qaranquş, şanapipik (hop-hop), çobanaldadan, ağacdələn, göyərçin, bayquş, alacəhrə və sağsağan, “Göyçə gölü”ndə qağayı, su ördəyi, qarabatdaq, mövsümlə əlaqədar olaraq hacıleylək və digər köçəri quşlar da yaşayır. Faunanın tərkib hissəsi sayılan həşəratlara gəlincə, bu sahədə vaxtilə kifayət qədər elmi-tədqiqat işləri aparılmadığından müvafiq məlumatları bu gün elmi mənbələrdən əldə etmək mümkün deyildir. Lakin müşahidələrimiz söyləməyə əsas verir ki, Toxluca ərazisindəki torpaqlarda yüzlərlə həşərat növü yaşayırdı. Torpaq növləri[redaktə] Toxlucanın əksər ərazilərində şabalıdı torpaqlar da çox yayılıb. Bu torpaqlar dağ-dərə torpaqları ilə birlikdə əkinçilik üçün olduqca yararlıdır. Tərkibində dəmir oksidinin miqdarı 15-20% olan torpaqlar sarı qonur torpaqlardır. “Ara güney”, “Ozanlar”, “Dərəyurd” və “Sarı yal” adlanan ərazi belə torpaqların formalaşdığı ərazilərdir. Düzənliklərdə isə boz və boz-qonur torpaqlar mövcuddur. Dağ-çəmən torpaqları da geniş yayılmışdır. Bu torpaqlar subalp və alp çəmənlikləri altında inkişaf etmişdir. Otlaq və biçənəklərdən ibarət bu ərazilər əsasən kəndin göldən Kirkitli dağından və Dərəyurdadək uzanan şimal hissəsinə aid edilir. Dağətəyi və kolluqlarda qara və boz-qəhvəyi torpaqlar geniş yayılıb. Təbii sərvətlər və faydalı qazıntılar[redaktə] Toxluca ərazisindəki meşə və su ehtiyatlarından əlavə, Qaraqoyunlu mahalının Salah kəndi ilə həmsərhəd ərazilərdə əhəng, gölətrafında isə tikinti işləri üçün qum və daş ehtiyatı da mövcuddur. Zəngin əhəng daşı ehtiyatları tikintidə bu materiala olan ehtiyacın 90-95%-ni ödəməyə imkan verirdi. Sadəcə, divarın tin hissələrində az miqdarda mişar daşına ehtiyac duyulurdu. Nəticədə ev və ya təsərrüfat tikilisi olduqca ucuz başa gəlirdi. Buradakı daş ən bahalı və keyfiyyətli qranit növlərindəndir. Çal dağında diadomit (sement istehsalında əlavə xammal), obsidian (şüşə istehsalında istifadə edilir), xromit (qara metal) yataqları var. Qonşu Cubuxlu kəndinin yaxınlığında xromit istehsalı isə hələ keçən əsrdən həyata keçirilirdi.
     Su mənbələri:  –  Toxluca ərazisi su mənbələri ilə zəngindir. Yaşlı insanların verdiyi məlumata əsasən kəndin ərazisində su mənbələri olan gözələr nəzərə alınmamaqla 200-dən çox bulaq olub. Bulaqların suyuna da iki cür ad vermişdilər: ağ su və qara su. Ağ su güneydə yerləşən bulaqların, qara su isə quzey ərazilərdə yerləşən bulaqların suyudur. Məişət və təsərrüfat əhəmiyyətli dörd çay yaşayış məntəqəsinin bilavasitə içərisindən keçir. Suvarmada və məişətdə XX əsrin 80-ci illərinə qədər bu çaylardan istifadə edilib. Əvvəllər Göyçə gölündəki balıqlar 3 km-lik məsafə boyunca bu çaylarda kürü tökər,əhali çaydan balıq tutardı.Sonralar gölətrafı nəqliyyat qovşağı genişlənərkən ermənilər bu çaylar üzərindəki körpülərin altında şluzlar yaratmaqla balıqların kənd çaylarına çıxışını bağlamışlar.
     İqtisadiyyatı:  –  Ermənistanda ilk azərbaycanlı Sovxoz təsərrüfatı olub (1956). Uzun müddət Ermənistan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin elmi-tədqiqat sovxozu kimi fəaliyyət göstərib. 1956-61-ci illərdə Nazirliyin nümayəndələri olan alimlər Sovxoz direktoru kimi işləsələr də, Sovxoza cins qoyunçuluq birliyinin müdiri və Sovxozun partkomu olan Təşkilat Bayram kimi tanınan (Bayramov Bayram Qurban oğlu ) islahatçı gənc rəhbərlik etmişdir. Bu dövrdə Sovxoz -Elmi Tədqiqat stansiyası kimi Rusiyanın Stavropol diyarının iri qoyunçuluq təsərrüfatları və elmi-tədqiqat müəssisələri ilə təcrübə mübadiləsində olmuşdur. Təsərrüfat respublikada cins qoyunçuluq sovxozu kimi şöhrət qazanıb. Sovxoz təsərrüfatında 24500 baş xırda heyvan, 3200 baş mal-qara saxlanırdı. Bu qədər də camaatın şəxsi təsərrüfatında mal-qoyun olmuşdur.İqtisadiyyatda arıçılıq, heyvandarlıq, taxılçılıq və tütünçülük başlıca sahə sayılmışdır.Sovxozda 80-dən artıq maşın və traktor, çoxlu kənd təsərrüfatı aqreqatları var idi. Qəsəbədə Krasnoselo rayonundakı 18 saylı Yol-tikinti idarəsinin və Başkənd (Arzvaşen) xalça fabrikinin filialları fəliyyət göstərmişdir.
     Mədəniyyəti:  –  Kənddə böyük orta məktəb binası,uşaq baxçası, 24 çarpayılıq xəstəxana,4 mağaza, 3 yeməkxana, inzibati bina, məişət xidməti emalatxanası, aptek, rabitə şöbəsi, mədəniyyət evi, ATS, iri heyvandarlıq kompleksləri və digər obyektlər olub. Toxlucada uzun müddət Uvoylar tayfasından Hacı Hümbətin oğlu ” qlava Bayram “ın, yəni Qara Bayramın (onun əmiləri Hacı Əhməd,Hacı Məhəmməd adlı-sanlı, imkanlı və nüfuzlu ağsaqqallar olmuşlar- H.B.) təsis etdiyi və bu məqsədlə Təbrizdən xüsusi olaraq dəvət etdiyi Axund tərəfindən, eləcə də sonralar Məşədi Mir İsmayıl Ağa və Molla Əhməd (akademik Hüseyn Əhmədovun babası),nəhayət, mollalar tayfasının tanınmış üləmaları-Molla Zülfüqar- Qara Molla, Molla Mustafa tərəfindən davam etdirilən dini məktəblər, 1929-cu ildən isə həm də dünyəvi məktəblər fəaliyyətə başlamışdır. 1988-ci il deportasiyası ərəfəsində bu məktəbdə 100-ə yaxın müəllim, 1000-ə yaxın şagird oxumuşdur ki, bu müəllimlıərdən altı nəfəri ( Həsən Bayramoğlu, İbrahim Bayramov, Zakir Məmmədəliyev, Firudin Məmmədov, Əliyannaqi Məhərrəmov, Sara Bayramova ) elmlər namizədi olmuşlar. Qəsəbənin indiki adı Draxtikdir.
      Sonralar qəsəbənin yetirmələrindən Ağəli Əsədov,Eyvaz Məmmədov, Hacan Orucov, Sadıq Bayramov, Həsən Talıbov sovxoza rəhbərlik etmişlər. A. Əsədov həm də, müxtəlif vaxtlarda rayonda rəhbər partiya – təsərrüfat işlərində, eləcə də qonşu kəndlərdə rəhbər vəzifələrdə çalışmışdır.
    Əhalisi:   –  Tarixi qaynaqlardan bəlli olur ki, Toxluca ərazisində məskunlaşma eramızdan əvvəl III-II minilliklərə təsadüf edir. XX əsrin 70-ci illərində   dəmir  yolu  çəkilərkən,  kəndin  cənub-qərbindək i  Ara   güney    ( Araguney – Arequni, Arqun-Ərhun-H.B.) dağ silsilələri ərazisində qazıntılarda 2-3 metr dərinlikdə içi boş küpələr, müxtəlif saxsı parçaları, kiçik qarmaqlar və müxtəlif əşyalar çıxırdı. Təəssüf ki, obyektiv səbəblərdən arxeoloji qazıntılar aparmaq mümkün olmayıb. Eramızdan əvvəlki dövrlər barədə ətraflı məlumat verə bilməsək də, müəyyən tarixi mənbələri öyrənməklə, bu barədə konkret fikir yürütmək mümkündür. Tunc dövründən burada insanların yaşadığını sübut edən faktlar var. Hələ sovet dövründə rus alimləri Göyçə gölünün cənub-qərb sahillərində məskunlaşmanın tunc dövrünə aid olduğunu arxeoloji qazıntılarla sübut etmişdilər. Daha əlverişli coğrafi mövqeyə və iqlim şəraitinə malik olan ərazidə həmin dövrdə insanların məskunlaşmasına şübhə ola bilməz.Qəsəbənin müxtəlif ərazilərində qədim oğuz qəbirlərinin tapılması və bu qəbirlərdəki insan skletlərinin müasir insanın bədən ölçülərindən böyük olması bir daha burada məskunlaşmanın tarixinin qədimliyini sübut edən faktlardan biridir. Toxluca qəsəbəsinin şimal-qərb hissəsindəki (Çal ərazisində) xaçlı baş daşı olan qəbiristanlıq alban tayfalarına məxsusdur. Dərəyurd ərazisində və kəndin cənub hissəsindəki zirvədə Ocaq dağında və ətəyində alban məbədinin qalıqları XX əsrin 70-ci illərinə qədər qalırdı. Hətta buradakı qala divarları Qıpçaq elementləri ilə seçilirdi. Toxulcada dörd-beş yerdə böyük alban qəbiristanlıqları son dövrə qədər qalmaqda idi. Alban kilsəsinin ən iri qalıqları isə Adatəpə ərazisində idi. Söhbət albanlardan gedirsə, Toxluca-Şorca və başqa gölətrafı ərazilərdə yaşayan albanların sonrakı taleyi barədə elmi mülahizələrə və orta əsrlərdə əhalinin miqrasiyası məsələlərinə diqqət yetirmək yerinə düşər. Alban katalikosu Yesai Həsən Cəlalyan “Alban ölkəsinin qısa tarixi” əsərində özündən əvvəlki mənbələrə istinad edərək yazır ki, Əmir Teymur Qafqaza yürüş edərkən, 10 min albanı Qəndəhar və Xorasana köçürüb. Sonradan onlar islam dinini qəbul ediblər, lakin özlərini ağvan, yəni albanların törəmələri adlandırırdılar. Ola bilsin ki, bu ərazilərdəki albanlar da həmin sıradan olublar. Çünki adətən əhalini başqa yerə köçürüb əraziləri boşaltmaq istəyəndə birinci növbədə gözəl təbiəti və əlverişli iqlim şəraiti olan ərazilər seçilir. Ola bilsin ki, orada albanların əvəzinə məskunlaşan əhali şərqdən gəlmiş və bir neçə əsr yaşayaraq regionda o dövrdə hakim olan dili mənimsəmiş və orta əsrlərdə (XI-XII əsrlərdə) formalaşmış Azərbaycan türkcəsində danışmışlar. Müxtəlif tarixi mərhələlərdə Göyçə, o cümlədən gölətrafı ərazisində yaşayan əhalinin miqrasiyası məcburi xarakter daşımışdır ki, bu da tarixi qaynaqlarla sübut olunur. Burada müxtəlif dövrlərdəki məskunlaşma prosesi tarixçilər tərəfindən tam araşdırılmayıb və qaranlıq məqamlar qalmaqdadır. Yalnız Çar rusiyasının işğalından sonrakı dövrlərə aid demoqrafik məlumatlar daha çoxdur. Bunun üçün İran və Türkiyə mənbələrinə çıxmaq lazımdır.Bəzi məlumatlara görə, sivilizasiyalarası rəqabətlər dövründə burada XVIII əsrin əvvəllərinə qədər məskunlaşma tez-tez dəyişib. Çox güman ki, bunun səbəbini tarixdə “Böyük sürgün” adı ilə tanınan köçürmə siyasətində axtarmaq lazımdır. Belə ki, III Səfəvi-Osmanlı müharibəsi zamanı (1603-1612-ci illərdə) Səfəvi hökmdarı I Şah Abbas (1587-1629-cu illər) Osmanlı qoşunlarının hərəkət istiqamətində Səfəvilərin ənənəvi “yandırılmış torpaq” taktikası barədə əmri ilə bağlı əhali başqa ərazilərə köçürülüb, daşınması mümkün olmayan nə varsa, məhv edilib dağıdılıb. Nəticədə Naxçıvan, İrəvan və ona yaxın digər çiçəklənmiş diyarlar yandırıldı və on minlərlə əhali köçürüldü. Çox güman ki, Toxluca da həmin səbəbdən boşaldılmışdır. Ağsaqqalların da dedikləri kimi məskunlaşma olmayan dövr həmin dövrə təsadüf edir. “Toxluca” toponiminin yaranma tarixinin “Böyük sürgün”dən çox-çox əvvələ (1603-cü ildən əvvələ) təsadüf etdiyi şübhəsizdir. Son elmi qənaətlərə görə Toxluca-Toğluca-Tukluca-Tukulusca formatına söykənir və qıpçaqların tuk boyuna bağlıdır. 1603-1612-ci illərdə baş verən “Böyük sürgün”dən sonra gölətrafında məskunlaşmanın dəqiq tarixi bəlli deyil.Bunun üçün Şərq mənbələrinə baxmaq lazımdır. Buralarda sonuncu məskunlaşanlar buraya yad yer kimi baxmayıblar, bəlkə də vaxtilə öz babalarının tərk etdiyi kəndə qayıdıblar.Ümumiyyətlə, Toxluca qəsəbəsində 20-dən artıq nəslin nümayəndələri məskunlaşmışlar.    Qılıclar (Balı  Sultanlar,  QocalarŞ  Məşədiyolçular),  Dəmirçilər,  Alıkişilər (Hacı Abbaslar , Bayramlar, Hümbətlər, Vəlikişilər), Məşədismayıllılar, Arazlar, Tatlar, Tavarlar, Bədəllər, Nəcoylar, Bicoylar,Hucənnilər,Otaylılar,Mərdənlər, Adamyarımlar, Mollalar, Seyidlər və b. tayfalar məskunlaşmışlar. Çar Rusiyasının işğalı ilə gölətrafının Şərq hissəsində yerləşən Toxluca yeni məskunlaşma ilə zənginləşib.Beləki Vedi ətrafındakı Şadlinskilərin nəslindən olan Balı Soltanın qəsəbənin məskunlaşmasında xüsusi rolu olmuşdur.Qəsəbə əhalisinin məskunlaşması əsasən İrəvan ətrafındakı, Qarabağlar rayonunun  sakinlərindən olmuşdur. Bu kəndlərdə sonuncu məskunlaşmanın tarixi ermənilərin Göyçə ərazisinə kütləvi şəkildə köçürülməsindən (1828-ci ildən) əvvələ təsadüf edir. Ermənilər istəsə də bunu inkar edə bilməzlər. Əhalinin sayı barədə məlumat məskunlaşmanın tarixini və səviyyəsini əks etdirən ən səmərəli amildir. Siyahıya alınma – əhalinin etnik tərkibini, yaşını, cinsini, nikahda olanların sayını, dini mənsubiyyətini, vətəndaşlığını, təhsilini, əmlak vəziyyətini, məşğulluğunu, ölkədəki demoqrafik vəziyyəti müəyyən etmək üçün həyata keçirilən dövlət tədbiridir. BMT siyahıya alınmanın 10 ildən az olmayaraq dövri olaraq, 9 və ya 0 rəqəmi ilə qurtaran illərdə keçirilməsini tövsiyyə edir. Bəzi ölkələrdə 5, bəzilərində isə 10 ildən bir əhalinin siyahıya alınması aparılır. 1926-cı ildə Ermənistanda ilk dəfə olaraq əhalinin siyahıya alınması aparılıb. Toxluca qəsəbəsində müxtəlif illərdə əhalinin sayını əks etdirən cədvələ nəzər yetirsək, görərik ki, müəyyən tarixi proseslər və ya hadisələrlə əlaqədar bu göstərici dəyişir. İrəvan xanlığına aid olan dövrdə əhalinin siyahıya alınması barədə konkret məlumat “İrəvan dəftəri”ndə verilmişdir. Bəllidir ki, xanlıqlar dövründə mahallar üzrə vergilərin yığılması ilə əlaqədar əhalinin sayını müəyyən etmişlər. Lakin vergi toplanmasında mükəmməl qayda olmaması və mahal bəylərinin bu sahədə müəyyən əyintilərə yol vermələri, bundan əlavə, əhalinin bir qisminin həmin dövrdə bir mahaldan digərinə köçməsi prosesi tez-tez baş verdiyindən əhalinin sayının dəqiqləşdirilməsinə imkan vermirdi. 1829-cu ilin əvvəlində qraf Paskeviç-Erivanskinin tapşırığı ilə kollej assesoru  İ.Şopen tərəfindən erməni vilayətində kameral siyahıya alınma keçirilmişdir. Əlyazması 20 cilddən ibarət olan bu siyahıyaalmanın nəticələri müəllifin 1852-ci ildə nəşr edilən “Erməni vilayətinin Rusiya imperiyasına birləşdirilməsi dövrünün tarixi abidəsi” kitabında öz əksini tapıb. 1873-cü ildə əhalinin siyahıya alınması Rusiyada təhkimçilik hüququnun ləğvindən sonra aparılan ilk siyahıya alınma olub ki, həmin vaxt Toxlucada 514 nəfər yaşayıb. Zaman keçdikcə əhalinin sayı artmış, lakin müəyyən dövrlərdə müxtəlif səbəblərdən əhali sayında azalma da baş vermişdir. 1919-1922-ci illər ərzində əhali sayında baş verən azalma 1918-ci ildə ermənilərin törətdiyi məlum hadisələrlə (qəsəbə əhalisinin qaçqın düşməsi ilə) əlaqədardır. 1858-ci ilə qədər əhalinin siyahıya alınması Rusiya imperiyasında quberniyaların təftişi zamanı aparılıb. Bu isə ümumi nəticədə qeyri-dəqiqliklərə səbəb ola bilərdi. 1862-ci ildə İ. Stebnitski tərəfindən Qafqazın siyahıya alınması zamanı əhalinin etnik və dini tərkibinə əsaslanan statistik cədvəl tərtib edilib və nəticələr 1865-ci ilə aid “Kavkazskiy kalendar”da dərc edilib. Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi Toxluca- Tukulusca toponiminə bağlanır və Tbilisi, Tukulusu ilə eyni kökdən olmaqla Tukların-yəni qıpçakların tuk tayfalarının yaşayış yeri kimi minilliyin əvəllərinə qədər uzanır. Sovet dövründə Toxlucada da əhali 1920-1940-cı illərdə erməni təcavüzi, vətəndaş və dünya müharibəsi ilə bağlı azalmışdır. 1950-ci illərdə kənd respublikada ilk savxoz olduğunda əvvəlki kalxoz təsərrüfatının mülkiyyəti pul şəklində camaata paylanmışdır. Əhali abad evlər tikmiş,qəsəbənin infrastrukturu genişlənmiş, sosial obyektlər çoxalmışdır. Nəticədə Göyçə-Qaraqoyunlu mahalları üçün xarakterik olan köçkünlük burada baş verməmiş, qəsəbə rayon mərkəzindən sonra ən iri yaşayış məskəninə çevrilmişdir. Bəziləri qısqanclıqla Toxlucanın ərazi və əhalicə erməni kəndi olan Başkənddən kiçik olduğunu yazırlar. Əslində belə deyil. Başkənddən əhalinin İrəvan və digər iri şəhərlərə köçənləri rayon rəhbərliyi gizlədir, onları həm də Başkənddə qeydiyyatda saxlayırdılar ki, kəndin və rayonun demoqrafiq balansı ermənilərin zərərinə çox pozulmasın. Toxlucanın qəsəbə əhalisi 1914 –cü ildə 1373 nəfər, 1986-cı ildə 3100 nəfər olmuşdur. Bundan başqa deportasiyaya qədər müxtəlif vaxtlarda Gəncəbasara və Bakıya köç etmiş toxlucalıların sayı 4000-ə yaxın olmuşdur. Təxmini hesablamalara görə 2013-cü ilin sonunda Toxlucalıların sayı 7000 nəfərə yaxın olmuşdur.
   Şəxsiyyətləri
Seyid   Məşədi   Mir  İsmayıl  Ağa
Seyid   Murtəza  –  kor   Seyid
Bala   Seyid  –   Seyid   Həsən
Kərbalayı   Nəcəf
Məşədi   Yolçu
Məşədi   Məhəmməd
Hacı Abbas
Hacı Ocaqverdi
Hacı Əsgər
Hacı Əhməd
Hacı Hümbət ( Qlava Bayramın atası)
Hacı Məhəmməd
Hacı Hüseyn
Molla Əhməd
Molla Mustafa
Molla Zülfüqar
Molla Kərbalayı Məhəmmədtağı
Molla Hacı Məhəmmədəli
Molla Hacı Əlibaba
Molla Şahin
Molla İman
    Ziyalıları   və   iş   adamları
      Hüseyn Əhmədov (alim) – Pedaqoji elmləri doktoru, professor, akademik
İbrahim Məhəmməd oğlu Bayramov — Filologiya elmləri doktoru, professor, ADPU-nun doktorantura və magistratura şöbəsinin müdiri
Zakir Məmmədəliyev – Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin kafedra müdiri.Fəlsəfə üzrə elmlər doktoru, professor
Yusif Əliyev – M.Topçubaşov adına Respublika Cərrahiyə Mərkəzinin Baş həkimi.Doktor, professor
Vaqif Qələndər – Məşhur   plastik cərrah,  Beynəklxalq Cərrahlar Assosiasiyasının vitse-prezidenti, Qələndər Klinikasının və “Aybükə Qələndər” estetik mərkəzinin təsisçisi.
Müzahim Mehvalıoğlu – azərbaycanlı yazıçı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.
Həqiqət A. Hacıyeva – Azərbaycan Dillər Universitetinin dekan müavini, Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru
Firudin Məmmədov- Azərbaycan Texniki Universitetinin kafedra müdiri,Pedoqogika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
Sara Bayramova – Azərbaycan Dövlət Pedoqoji Kollecinin şöbə müdiri, pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru
Hümeyr Əhmədov – Təhsil problemləri İnstitunun şöbə müdiri, Pedoqogika üzrə elmlər doktoru,professor, akademik
İradə Hacıyeva – Mərkəzi Seçki Komissiyasının Hüquq şöbəsinin müdiri
Həsən Bayramoğlu -ADPU-nun müəllimi, Binəqədi Dairə Seçki Komissiyasının sədri
Hacı Ağaəli İsmayılov – Qasid ASC-nin vitse-prezidenti
İsmayıl İsmayılov – Gəncə şəhər Təhsil idarəsi rəisinin müavini
Hümbət Hüseynov- Göygöl rayonu Hacıkənd qəsəbə nümayəndiliyinin sədri
Qurban Həsənov – Bakı şəhər 45 saylı tam orta məktəbin direktoru
Ramin Həsənov – XİN-də şöbə müdiri
Kəmalə Hacıyeva- Binəqədi Dairə Seçki Komissiyasının katibi, məktəb direktorunun müavini
   Qabil T. Əliyev- AGEX Group – Şirkətlər Qrupunun və Turizm Televiziyasının təsisçisi və prezidenti, satira yazarı  və s.
 
 
 
 
 
 
   
 
 
                                                                   

861 thoughts on “Toxluca-qısa arayış”

  1. An interesting discussion is value comment. I believe that you need to write extra on this subject, it won’t be a taboo topic but generally people are not sufficient to speak on such topics. To the next. Cheers

  2. I feel this is one of the such a lot vital information for me.

    And i am satisfied reading your article. However wanna commentary
    on some general issues, The web site taste is perfect, the
    articles is really excellent : D. Good activity, cheers

  3. Thanks for sharing superb informations. Your web-site is so cool. I am impressed by the details that you’ve on this web site. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this website page, will come back for more articles. You, my pal, ROCK! I found just the information I already searched everywhere and just couldn’t come across. What a great web-site.

  4. I blog often and I truly appreciate your information. Your article has really peaked my interest. I will take a note of your site and keep checking for new details about once a week. I opted in for your Feed too.|

  5. Awesome website you have here but I was curious about if you knew of any community forums that cover the same topics talked about here? I’d really love to be a part of group where I can get advice from other experienced people that share the same interest. If you have any suggestions, please let me know. Cheers!|

  6. What i don’t realize is in fact how you are not really a lot more well-favored than you might be right now.
    You’re so intelligent. You already know thus
    significantly on the subject of this matter, made me in my opinion consider it from so many
    numerous angles. Its like women and men don’t
    seem to be involved until it’s one thing to accomplish with Lady gaga!
    Your individual stuffs great. Always handle it up!

  7. Having read this I thought it was rather informative. I appreciate you taking the time and effort to put this short article together. I once again find myself personally spending a significant amount of time both reading and posting comments. But so what, it was still worth it!|

  8. This is the perfect blog for anybody who really wants to understand this topic. You realize a whole lot its almost hard to argue with you (not that I actually will need to…HaHa). You definitely put a new spin on a topic that’s been written about for a long time. Wonderful stuff, just great!|

  9. Hi, i read your blog occasionally and i own a similar one
    and i was just curious if you get a lot of spam remarks?
    If so how do you prevent it, any plugin or anything you can advise?
    I get so much lately it’s driving me mad so any help is very much appreciated.

  10. Thanks for the marvelous posting! I truly enjoyed reading it, you might be a great author. I will remember to bookmark your blog and will come back from now on. I want to encourage you to ultimately continue your great work, have a nice afternoon!| а

  11. Find out what exactly is the most effective SD For a lot more details about card recovery application, it is possible to go to the page which introduces what’s the very best SD card recovery software program information[Professional repair data]

  12. Hi there, just became aware of your weblog thru Google, and found that it’s truly informative. I’m gonna be careful for brussels. I’ll appreciate when you proceed this in future. Many people might be benefited out of your writing. Cheers!|

  13. Hi to all, how is the whole thing, I think every one is getting more from this web page, and your views are nice in favor of new viewers.|

  14. Best no cost SD card recovery computer software Windows ten absolutely free download-free SD memory card recovery, absolutely free SD memory card information recovery, Windows 10 SD card speed and much more other programs 1 15 The most effective information recovery application, don\xA1\xAFt panic, data recovery computer software is the greatest (occasionally only) hope for lost files, We tested and chosen the best utility for Mac and Pc,

  15. I believe this is one of the most important information for me. And i am satisfied studying your article. But should commentary on few normal issues, The website style is great, the articles is in reality great : D. Excellent process, cheers|

  16. If you should find additional info concerning the best ten sd card information recovery computer software, please go to this page, which is introduced ahead of Ten sd card data recovery computer software information[How to handle absolutely free tips]

  17. I simply couldn’t leave your web site before suggesting that I really loved the usual information an individual provide in your guests? Is going to be back continuously in order to check for new posts, thanks!

  18. I wish to express some appreciation to you for bailing me out of this type of trouble. Just after surfing throughout the online world and getting ideas that were not productive, I believed my life was over. Being alive devoid of the answers to the difficulties you’ve fixed by way of your main short post is a serious case, and those which could have in a negative way damaged my career if I hadn’t come across your web page. Your own ability and kindness in touching every part was invaluable. I’m not sure what I would have done if I hadn’t discovered such a thing like this. I can also now relish my future. Thanks for your time so much for the expert and effective help. I won’t hesitate to recommend your blog to anybody who needs tips about this matter.

  19. Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you relied on the video to make your point. You clearly know what youre talking about, why waste your intelligence on just posting videos to your blog when you could be giving us something informative to read?| а

  20. Do you have a spam problem on this site; I also am a blogger, and I was wondering your situation; we have created some nice procedures and we are looking to swap methods with others, be sure to shoot me an email if interested.|

  21. An impressive share! I’ve just forwarded this onto a co-worker who had been conducting a little research on this. And he in fact ordered me lunch because I discovered it for him… lol. So let me reword this…. Thank YOU for the meal!! But yeah, thanks for spending time to discuss this matter here on your web page.|

  22. Hello there, just became aware of your blog through Google, and found that it is truly informative. I’m gonna watch out for brussels. I’ll appreciate if you continue this in future. Lots of people will be benefited from your writing. Cheers!|

  23. Oh my goodness! Amazing article dude! Many thanks, However I am going through troubles with your RSS. I don’t understand why I am unable to join it. Is there anybody getting similar RSS problems? Anybody who knows the answer can you kindly respond? Thanks!!|

  24. I simply needed to thank you so much once more. I do not know the things that I would’ve done without those strategies documented by you concerning that question. It had become a real horrifying matter in my opinion, however , witnessing the expert manner you solved that forced me to leap for fulfillment. I am happier for your work and in addition hope you realize what a great job you are always providing teaching the mediocre ones with the aid of your webblog. Most likely you haven’t met any of us.

  25. It’s a shame you don’t have a donate button! I’d without a doubt donate to this outstanding blog!
    I suppose for now i’ll settle for bookmarking and
    adding your RSS feed to my Google account. I look
    forward to brand new updates and will talk about this website with my Facebook
    group. Talk soon!

  26. Hello there! This post could not be written any better!
    Reading this post reminds me of my old room
    mate! He always kept chatting about this. I will forward this article to him.

    Fairly certain he will have a good read. Thanks for sharing!

  27. Fine way of describing, and good post to obtain facts
    regarding my presentation subject matter, which i am going to convey in institution of higher education.

  28. Have you ever considered about adding a little bit more than just your articles?

    I mean, what you say is valuable and all. However think
    of if you added some great images or videos to give your posts more, “pop”!
    Your content is excellent but with images and video clips,
    this blog could undeniably be one of the best in its field.
    Good blog!

  29. I know this if off topic but I’m looking into starting my own blog and was wondering what all is needed to get set up? I’m assuming having a blog like yours would cost a pretty penny? I’m not very internet savvy so I’m not 100% positive. Any recommendations or advice would be greatly appreciated. Appreciate it| а

  30. Hi! This is my first visit to your blog! We are a team of volunteers and starting a new project in a community in the same niche.
    Your blog provided us useful information to work
    on. You have done a wonderful job!

  31. I’m truly enjoying the design and layout of your site. It’s a very easy on the eyes which
    makes it much more pleasant for me to come here and visit more often.
    Did you hire out a designer to create your theme?
    Fantastic work!

  32. Hello there! I could have sworn I’ve been to this site before but after browsing through some of the post I realized it’s new to me. Anyways, I’m definitely glad I found it and I’ll be book-marking and checking back often!|

  33. I think that is one of the so much significant info for me.

    And i’m satisfied studying your article. However should statement on few general things, The site taste is ideal, the articles is in point of fact nice :
    D. Good job, cheers

  34. whoah this blog is excellent i really like reading your posts. Stay up the good work! You already know, many individuals are searching around for this info, you can help them greatly. |

  35. I think this is among the most important info for me. And i’m glad reading your article. But should remark on some general things, The website style is wonderful, the articles is really excellent : D. Good job, cheers

  36. I’m no longer certain the place you are getting your information, however good topic. I must spend a while learning more or working out more. Thanks for wonderful info I was on the lookout for this information for my mission.

  37. Hi! Someone in my Facebook group shared this
    site with us so I came to take a look. I’m definitely enjoying the information.
    I’m bookmarking and will be tweeting this to my followers!
    Exceptional blog and excellent style and design.

  38. I in addition to my buddies came reading the best procedures from your site then all of a sudden I got a horrible suspicion I had not thanked you for those strategies. These men were definitely as a result passionate to read through them and have now in truth been enjoying these things. Appreciation for truly being really accommodating and then for deciding upon these kinds of useful subject areas most people are really desperate to discover. My personal sincere regret for not expressing appreciation to you earlier.

  39. Have you ever considered about including a little bit more than just your
    articles? I mean, what you say is fundamental and all.

    However think of if you added some great graphics or video clips to give your posts
    more, “pop”! Your content is excellent but with pics and videos, this site could undeniably be one of the
    best in its niche. Very good blog!

  40. Thanks for ones marvelous posting! I definitely enjoyed reading
    it, you are a great author. I will ensure that I bookmark your blog and definitely will come back sometime soon. I want to encourage you to
    ultimately continue your great work, have a nice weekend!

  41. Hey! Would you mind if I share your blog with my twitter group?

    There’s a lot of people that I think would really enjoy your
    content. Please let me know. Thank you

  42. Hi, I think your website might be having browser compatibility issues.

    When I look at your website in Opera, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.
    I just wanted to give you a quick heads up!
    Other then that, very good blog!

  43. My husband and i felt so peaceful that Jordan managed to finish up his analysis via the precious recommendations he gained through your weblog. It’s not at all simplistic just to find yourself making a gift of secrets and techniques that others might have been selling. And we all recognize we have got you to appreciate for this. The specific illustrations you have made, the easy web site navigation, the relationships you can make it possible to instill – it’s all fantastic, and it is letting our son and us feel that this content is fun, and that’s quite serious. Thank you for everything!

  44. excellent post, very informative. I’m wondering why the other specialists of this sector don’t realize this. You should proceed your writing. I am confident, you’ve a huge readers’ base already!|

  45. I am only commenting to let you understand of the impressive discovery my friend’s daughter found checking yuor web blog. She even learned such a lot of pieces, including how it is like to have an incredible giving character to let many others quite simply learn about specific advanced issues. You undoubtedly did more than our desires. Many thanks for rendering these great, healthy, explanatory and in addition easy thoughts on your topic to Julie.

  46. The way to recover accidentally deleted video on laptop or computer disk? In daily life, videos, photos and files on mobile telephone memory cards or computer challenging drives and USB flash drives are extremely generally deleted by error, but the average person What if you delete it then choose to get it back? Let’s get for the point of this short article, and here I will show you a greater tiny method to do it. We are able to use information recovery to solve this tiny challenge, so let’s see me show you how.

  47. Wow that was unusual. I just wrote an really long comment but after I clicked submit my comment didn’t show up. well I’m not writing all that over again. Anyways, just wanted to say wonderful blog!

  48. I am sure this article has touched all the internet people, its really really fastidious post on building up new weblog.|

  49. Thanks for your marvelous posting! I genuinely enjoyed reading it, you happen to be a great author. I will be sure to bookmark your blog and may come back later in life.I want to encourage you to continue your great posts, have a nice morning!

  50. I’m not that much of a online reader to be honest but your sites really nice, keep it up! I’ll go ahead and bookmark your site to come back in the future. Cheers

  51. I have been browsing on-line more than 3 hours nowadays, yet I by no means discovered any interesting article like yours. It’s pretty value sufficient for me. In my opinion, if all site owners and bloggers made good content as you probably did, the net shall be a lot more helpful than ever before.|

  52. Hello there I am so grateful I found your blog page, I
    really found you by accident, while I was researching on Yahoo for something else,
    Anyways I am here now and would just like to say thank you for a
    incredible post and a all round thrilling blog (I also
    love the theme/design), I don’t have time to read through it all
    at the minute but I have saved it and also added in your RSS feeds, so when I have time I will be back to read more, Please do keep up the great work.

  53. I’ve been surfing online more than three hours these days, yet I never found any interesting article like yours. It is beautiful value enough for me. In my opinion, if all web owners and bloggers made just right content as you did, the net will be much more useful than ever before.|

  54. Hi, i read your blog from time to time and i own a similar one and i was just curious if you get a lot of spam feedback? If so how do you prevent it, any plugin or anything you can recommend? I get so much lately it’s driving me mad so any assistance is very much appreciated.|

  55. I?¦m now not certain the place you’re getting your info, but great topic. I needs to spend a while learning much more or figuring out more. Thank you for wonderful info I was on the lookout for this info for my mission.

  56. I will right away grasp your rss as I can not find your e-mail subscription hyperlink or e-newsletter service. Do you have any? Please allow me recognise in order that I may subscribe. Thanks.|

  57. Greetings! I’ve been reading your weblog for a long time now and finally got the courage to go ahead and give you a shout out from Lubbock Tx! Just wanted to tell you keep up the great work!|

  58. [url=http://malegra.us.org/]buy malegra[/url] [url=http://proscar.us.com/]proscar medication[/url] [url=http://trazodonesale.com/]buy trazodone[/url] [url=http://amitriptyline24.com/]amitriptyline 25mg[/url] [url=http://nexium.us.org/]nexium buy[/url] [url=http://prazosin.us.com/]prazosin hcl[/url] [url=http://duloxetine.us.com/]duloxetine[/url]

  59. Hi, I do think this is a great site. I stumbledupon it 😉 I am going to come back once again since i have book-marked it. Money and freedom is the best way to change, may you be rich and continue to help other people.|

  60. Hello! Someone in my Facebook group shared this site with us so I came to check it out. I’m definitely enjoying the information. I’m bookmarking and will be tweeting this to my followers! Great blog and amazing design.|

  61. I’ll immediately take hold of your rss as I can’t to find your email subscription hyperlink or e-newsletter service. Do you’ve any? Please permit me know in order that I may subscribe. Thanks.|

  62. I do not know whether it’s just me or if perhaps everybody else encountering problems with your website. It looks like some of the written text within your posts are running off the screen. Can someone else please provide feedback and let me know if this is happening to them too? This may be a issue with my internet browser because I’ve had this happen before. Thank you| а

  63. Hi there, i read your blog from time to time and i own a similar one and i was just wondering if you get a lot of spam comments? If so how do you prevent it, any plugin or anything you can suggest? I get so much lately it’s driving me insane so any help is very much appreciated.|

  64. Normally I don’t learn article on blogs, but I wish to say that this write-up very forced me to check out and do it! Your writing style has been amazed me. Thank you, very great post.|

  65. Woah! I’m really enjoying the template/theme of this site. It’s simple, yet effective. A lot of times it’s hard to get that “perfect balance” between user friendliness and visual appearance. I must say you’ve done a very good job with this. In addition, the blog loads very quick for me on Safari. Excellent Blog!|

  66. Its like you read my mind! You seem to understand so much about this, like you wrote the e-book in it or something. I feel that you simply could do with some to force the message home a bit, however other than that, this is wonderful blog. A fantastic read. I’ll certainly be back.|

  67. Howdy are using WordPress for your blog platform? I’m new to the blog world but I’m trying to get started and setup my own. Do you require any html coding knowledge to make your own blog? Any help would be really appreciated!

  68. I really like what you guys are usually up too. Such clever work and coverage! Keep up the terrific works guys I’ve included you guys to our blogroll.|

  69. My developer is trying to convince me to move to .net from PHP. I have always disliked the idea because of the expenses. But he’s tryiong none the less. I’ve been using Movable-type on various websites for about a year and am anxious about switching to another platform. I have heard good things about blogengine.net. Is there a way I can import all my wordpress posts into it? Any kind of help would be greatly appreciated!| а

  70. I’m amazed, I must say. Rarely do I come across a blog that’s equally educative and amusing, and
    let me tell you, you’ve hit the nail on the head.
    The issue is something too few people are speaking intelligently about.

    I’m very happy that I stumbled across this during my hunt for something concerning this.

  71. It’s a shame you don’t have a donate button! I’d certainly donate to this outstanding blog! I guess for now i’ll settle for book-marking and adding your RSS feed to my Google account. I look forward to new updates and will share this site with my Facebook group. Chat soon!| а

  72. Howdy would you mind stating which blog platform you’re working with? I’m looking to start my own blog in the near future but I’m having a hard time making a decision between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal. The reason I ask is because your layout seems different then most blogs and I’m looking for something unique. P.S Apologies for being off-topic but I had to ask!|

  73. I am actually happy to read this weblog posts which consists of plenty of helpful
    data, thanks for providing these kinds of information.

  74. hello there and thank you for your information – I’ve definitely picked up something new from right here. I did however expertise several technical points using this site, since I experienced to reload the site a lot of times previous to I could get it to load properly. I had been wondering if your hosting is OK? Not that I’m complaining, but sluggish loading instances times will sometimes affect your placement in google and could damage your quality score if advertising and marketing with Adwords. Well I am adding this RSS to my e-mail and could look out for a lot more of your respective fascinating content. Ensure that you update this again very soon.| а

  75. I have been browsing on-line greater than three hours lately, yet I never found any interesting article like yours. It is pretty value enough for me. In my view, if all webmasters and bloggers made excellent content material as you probably did, the net can be much more useful than ever before.| а

  76. I’ve been surfing online more than 3 hours today, yet I never found any interesting article like yours. It is pretty worth enough for me. Personally, if all web owners and bloggers made good content as you did, the web will be a lot more useful than ever before.|

  77. Its such as you read my mind! You appear to know so much about this, like you wrote the book in it or something. I believe that you just can do with a few % to power the message house a little bit, but other than that, that is excellent blog. An excellent read. I will certainly be back.| а

  78. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.| а

  79. Excellent blog you have here but I was wondering if you knew of any user discussion forums that cover the same topics discussed in this article? I’d really like to be a part of group where I can get feedback from other knowledgeable individuals that share the same interest. If you have any recommendations, please let me know. Kudos!| а

  80. Hello there! I know this is kinda off topic but I’d figured I’d ask. Would you be interested in trading links or maybe guest writing a blog article or vice-versa? My site addresses a lot of the same subjects as yours and I think we could greatly benefit from each other. If you are interested feel free to shoot me an e-mail. I look forward to hearing from you! Excellent blog by the way!| а

  81. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.| а

  82. I am really inspired along with your writing abilities and also with the structure to your blog.
    Is that this a paid subject matter or did you customize
    it your self? Anyway keep up the excellent high quality writing, it is rare to look a nice weblog like this one nowadays.

  83. I have to thank you for the efforts you have put in penning
    this website. I’m hoping to view the same high-grade blog posts from you in the future as well.
    In fact, your creative writing abilities has inspired me to get my very own site now 😉

  84. I’m really impressed together with your writing talents and also with the format in your blog.
    Is this a paid topic or did you customize it yourself?

    Anyway stay up the nice high quality writing, it is rare to peer a great weblog like
    this one today.

  85. No matter if some one searches for his essential
    thing, so he/she needs to be available that in detail, therefore that thing is maintained over
    here.

  86. My programmer is trying to persuade me to move to .net from PHP. I have always disliked the idea because of the expenses. But he’s tryiong none the less. I’ve been using WordPress on several websites for about a year and am anxious about switching to another platform. I have heard excellent things about blogengine.net. Is there a way I can import all my wordpress posts into it? Any help would be really appreciated!| а

  87. Just want to say your article is as amazing. The clearness to your submit is just excellent and that i could think you’re a professional on this subject. Fine along with your permission allow me to grasp your RSS feed to stay updated with approaching post. Thanks 1,000,000 and please carry on the enjoyable work.| а

  88. I know this if off topic but I’m looking into starting my own weblog and was curious what all is needed to get setup? I’m assuming having a blog like yours would cost a pretty penny? I’m not very internet savvy so I’m not 100% positive. Any tips or advice would be greatly appreciated. Kudos| а

  89. Its like you read my mind! You seem to grasp a lot approximately this, such as you wrote the ebook in it or something. I think that you can do with some p.c. to drive the message house a bit, but other than that, this is excellent blog. A great read. I’ll certainly be back.| а

  90. I’d should test with you here. Which isn’t one thing I usually do! I get pleasure from studying a submit that will make people think. Additionally, thanks for allowing me to remark!

  91. Does your blog have a contact page? I’m having trouble locating it but, I’d like to send you an e-mail. I’ve got some ideas for your blog you might be interested in hearing. Either way, great site and I look forward to seeing it develop over time.|

  92. No matter if some one searches for his essential thing, thus he/she wishes
    to be available that in detail, therefore that thing
    is maintained over here.

  93. of course like your web-site but you need to take a look
    at the spelling on several of your posts. Many of them are rife with spelling problems and I find it very
    bothersome to inform the reality however I will certainly come again again.

  94. I’ve been browsing online more than 4 hours today, yet I never
    found any interesting article like yours. It’s pretty worth enough for me.
    In my opinion, if all site owners and bloggers made good content as you did, the web will be a lot more useful than ever before.

  95. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.| а

  96. Hello! I could have sworn I’ve visited this website before but after browsing
    through a few of the articles I realized it’s new to me.
    Nonetheless, I’m definitely delighted I stumbled upon it and I’ll be bookmarking it
    and checking back frequently!

  97. I’m not sure where you are getting your info, but great topic. I needs to spend some time learning much more or understanding more. Thanks for fantastic info I was looking for this information for my mission.|

  98. I’m the manager of JustCBD company (justcbdstore.com) and I’m presently looking to grow my wholesale side of company. It would be great if someone at targetdomain can help me ! I thought that the most effective way to do this would be to connect to vape stores and cbd stores. I was hoping if anyone could suggest a dependable site where I can purchase Vape Shop B2B Marketing List I am presently examining creativebeartech.com, theeliquidboutique.co.uk and wowitloveithaveit.com. Unsure which one would be the very best choice and would appreciate any support on this. Or would it be much simpler for me to scrape my own leads? Ideas?

  99. I’m not sure where you’re getting your info, but good topic. I needs to spend some time learning much more or understanding more. Thanks for great info I was looking for this info for my mission.|

  100. I intended to put you that bit of word in order to thank you so much the moment again with the precious advice you have shown at this time. It was simply strangely open-handed of you to offer unreservedly all numerous people would have offered for an ebook to generate some profit on their own, and in particular now that you might have done it if you ever wanted. Those tactics as well served as a fantastic way to comprehend most people have the same desire like my own to know more and more with regard to this condition. I know there are some more pleasurable sessions ahead for people who find out your site.

  101. Hello would you mind sharing which blog platform you’re using? I’m going to start my own blog in the near future but I’m having a tough time choosing between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal. The reason I ask is because your design seems different then most blogs and I’m looking for something unique. P.S Sorry for being off-topic but I had to ask!| а

  102. First off I want to say great blog! I had a quick question in which I’d like to ask if you do not mind. I was curious to find out how you center yourself and clear your mind prior to writing. I have had a tough time clearing my mind in getting my thoughts out. I truly do take pleasure in writing but it just seems like the first 10 to 15 minutes are generally wasted simply just trying to figure out how to begin. Any suggestions or hints? Many thanks!| а

  103. I know this if off topic but I’m looking into starting my own blog and was wondering what all is needed to get set up? I’m assuming having a blog like yours would cost a pretty penny? I’m not very web smart so I’m not 100% certain. Any recommendations or advice would be greatly appreciated. Thanks| а

  104. I’m the manager of JustCBD brand (justcbdstore.com) and am seeking to develop my wholesale side of business. It would be great if anybody at targetdomain share some guidance ! I thought that the most suitable way to accomplish this would be to connect to vape companies and cbd retailers. I was hoping if anybody could recommend a reputable website where I can get Vape Store Email List I am currently considering creativebeartech.com, theeliquidboutique.co.uk and wowitloveithaveit.com. Not sure which one would be the best choice and would appreciate any advice on this. Or would it be much simpler for me to scrape my own leads? Suggestions?

  105. Normally I don’t read article on blogs, however I would like to say that this write-up very compelled me to take a look at and do so! Your writing style has been amazed me. Thanks, quite great post.|

  106. I don’t even know how I ended up here, but I
    thought this post was good. I don’t know who you are but definitely you
    are going to a famous blogger if you are not already
    😉 Cheers!

  107. Heya! I just wanted to ask if you ever have any trouble
    with hackers? My last blog (wordpress) was hacked and
    I ended up losing several weeks of hard work due to no backup.
    Do you have any methods to stop hackers?

  108. whoah this weblog is magnificent i love studying your articles.

    Keep up the great work! You recognize, lots of individuals
    are hunting around for this info, you could help them greatly.

  109. Greetings! Quick question that’s entirely off topic. Do you know how to make your site mobile friendly? My blog looks weird when viewing from my iphone 4. I’m trying to find a theme or plugin that might be able to resolve this problem. If you have any recommendations, please share. Cheers!| а

  110. I have fun with, result in I discovered exactly what I was taking a look
    for. You’ve ended my 4 day lengthy hunt!
    God Bless you man. Have a great day. Bye

  111. Hi would you mind letting me know which hosting company you’re working with?

    I’ve loaded your blog in 3 completely different web browsers and I must say this blog loads a lot quicker then most.
    Can you suggest a good hosting provider at a reasonable price?
    Kudos, I appreciate it!

  112. I’ve been exploring for a little for any high quality articles or blog posts on this sort of area . Exploring in Yahoo I at last stumbled upon this web site. Reading this info So i’m satisfied to express that I have a very excellent uncanny feeling I discovered just what I needed. I so much surely will make certain to don?t put out of your mind this website and provides it a glance on a constant basis.| а

  113. It is the best time to make a few plans for the longer term and it is time to be happy. I’ve learn this publish and if I may just I desire to suggest you some attention-grabbing issues or tips. Perhaps you can write subsequent articles regarding this article. I wish to read even more things approximately it!|

  114. As predicted all space coffins and space funeral homes will blow up in space around the year 2080 to year 3000 due to envy. That’s why we need the 777 immortality smart contracts to remind the living to have faith through time. The 777 immortality smart contract is the trust system that can save someone you love through time.

  115. Greetings from California! I’m bored to death at work so I decided to check out your website on my iphone during lunch break. I really like the knowledge you provide here and can’t wait to take a look when I get home. I’m surprised at how fast your blog loaded on my mobile .. I’m not even using WIFI, just 3G .. Anyways, superb site!|

  116. When some one searches for his essential thing, therefore he/she needs to be available that in detail,
    therefore that thing is maintained over here.

  117. I am not sure where you’re getting your info, but good topic. I needs to spend some time learning more or understanding more. Thanks for wonderful information I was looking for this info for my mission.|

  118. Hi, I do think this is an excellent blog. I stumbledupon it 😉 I may come back once again since i have book-marked it. Money and freedom is the best way to change, may you be rich and continue to help other people.|

  119. These are actually great ideas in about blogging. You have touched some pleasant factors here. Any way keep up wrinting.|

  120. Have you ever considered publishing an ebook or guest authoring on other blogs?

    I have a blog based on the same subjects you discuss and would really like to have you share some
    stories/information. I know my audience would appreciate your work.
    If you are even remotely interested, feel free to send me an e-mail.

  121. Generally I do not learn article on blogs, however I would like to say that this write-up very forced me to try and do so! Your writing style has been amazed me. Thanks, quite nice article.|

  122. A person essentially lend a hand to make seriously articles I would state.
    This is the first time I frequented your web page
    and to this point? I surprised with the analysis you made to make this actual
    publish extraordinary. Wonderful task!

  123. Howdy! I know this is kind of off topic but I was wondering if you knew where I could locate a captcha plugin for my comment form? I’m using the same blog platform as yours and I’m having difficulty finding one? Thanks a lot!|

  124. Having read this I believed it was rather enlightening.
    I appreciate you spending some time and energy to put
    this content together. I once again find myself spending
    way too much time both reading and leaving comments. But so what, it was still worthwhile!

  125. Hi, I do think this is an excellent blog. I stumbledupon it 😉 I am going to
    revisit yet again since i have book-marked it. Money and freedom
    is the greatest way to change, may you be rich and continue to guide other people.

  126. This is the perfect webpage for anyone who wants to find out about this topic. You know a whole lot its almost hard to argue with you (not that I personally would want to…HaHa). You certainly put a new spin on a topic which has been written about for ages. Great stuff, just excellent!

  127. I blog quite often and I really thank you for your information. This great article has truly peaked my interest. I am going to bookmark your website and keep checking for new details about once per week. I opted in for your RSS feed as well.

  128. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could
    add to my blog that automatically tweet
    my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some
    time and was hoping maybe you would have some experience
    with something like this. Please let me
    know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward
    to your new updates.

  129. Right here is the right site for anyone who hopes to understand this topic.
    You understand a whole lot its almost tough to argue with you
    (not that I really would want to…HaHa).

    You certainly put a fresh spin on a subject which has been written about for
    a long time. Great stuff, just great!

  130. No matter if some one searches for his required thing, thus he/she wishes to be available that
    in detail, thus that thing is maintained over here.

  131. [url=https://cialis5.com/]best generic cialis uk[/url] [url=https://robaxin24.com/]robaxin muscle relaxant[/url] [url=https://ampicillin24.com/]ampicillin 500mg[/url] [url=https://prazosin.us.com/]prazosin 6mg[/url] [url=https://zoloft360.com/]buy zoloft online australia[/url] [url=https://vermox100.com/]buy vermox australia[/url] [url=https://finasteridealop.com/]finasteride drug[/url] [url=https://viagra2019.com/]viagra 50 mg discount[/url] [url=https://kamagra911.com/]how to order kamagra online[/url] [url=https://trazodone911.com/]trazodone canada brand[/url] [url=https://fluoxetinetb.com/]fluoxetine 20 mg tablet coupon[/url] [url=https://finpecia911.com/]finpecia without prescription[/url] [url=https://elimitepermethrin.com/]permethrin cream[/url] [url=https://albenzamed.com/]buy albenza online uk[/url] [url=https://glucophagge.com/]glucophage 850 mg[/url] [url=https://accutanisotretinoin.com/]accutane tablets[/url] [url=https://azithromycinp.com/]azithromycin 3 pills[/url] [url=https://priligydapoxetin.com/]priligy 30 mg[/url] [url=https://erythromycinlab.com/]erythromycin 4[/url] [url=https://colchicine5.com/]colchicine brand name[/url]

  132. Have you ever considered publishing an ebook or guest authoring
    on other websites? I have a blog based on the same
    ideas you discuss and would really like to have you
    share some stories/information. I know my readers would appreciate your
    work. If you’re even remotely interested, feel free to send me
    an e mail. adreamoftrains web hosting service

  133. Hi there, I believe your web site could be having browser compatibility issues. Whenever I look at your site in Safari, it looks fine however, if opening in I.E., it has some overlapping issues. I merely wanted to provide you with a quick heads up! Apart from that, great site!

  134. Pingback: pulsastar
  135. Pingback: borinsel
  136. Pingback: bilabeela
  137. Pingback: smilepronto
  138. Greetings, I think your site may be having internet browser compatibility issues. Whenever I take a look at your site in Safari, it looks fine however when opening in IE, it has some overlapping issues. I just wanted to provide you with a quick heads up! Besides that, great site!

  139. I wanted to thank you for this very good read!! I definitely loved every little bit of it.
    I have you bookmarked to check out new things you post

  140. Pingback: tmfeatures
  141. Pingback: lovemailru
  142. Pingback: elainewlane
  143. Pingback: evrofinans
  144. Pingback: nivacharter
  145. Good day I am so grateful I found your blog, I really found you by mistake, while I was looking on Aol for something else, Nonetheless I am here now and would just like to say thanks for a tremendous post and a all round thrilling blog (I also love the theme/design), I don’t have time to browse it all at the minute but I have bookmarked it and also added in your RSS feeds, so when I have time I will be back to read more, Please do keep up the great work.|

  146. Pingback: gparmc
  147. Pingback: betasahm
  148. Pingback: eleandrah
  149. Pingback: mobehowto
  150. Pingback: bafuinn
  151. Aw, this was an incredibly good post. Taking a few minutes and actual effort to generate a top notch article… but what can I say… I procrastinate a whole lot and never seem to get nearly anything done.

  152. Pingback: sertce
  153. Pingback: sillypea
  154. Pingback: miuidy
  155. Pingback: mimirobic
  156. Pingback: sibelicious
  157. Pingback: wtmiradio
  158. Pingback: baileysms
  159. I really love your blog.. Very nice colors & theme. Did you create this site yourself? Please reply back as I’m attempting to create my own blog and want to find out where you got this from or just what the theme is called. Appreciate it!

  160. Pingback: braporno
  161. Pingback: qmcdot
  162. Pingback: loserdad
  163. Pingback: mealspeal
  164. Pingback: zombess
  165. Pingback: snapcre
  166. Today, I went to the beachfront with my children. I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and said “You can hear the ocean if you put this to your ear.” She placed the shell to her ear and screamed. There was a hermit crab inside and it pinched her ear. She never wants to go back! LoL I know this is completely off topic but I had to tell someone!|

  167. I am extremely inspired together with your writing skills and
    also with the layout to your blog. Is that
    this a paid subject matter or did you customize it yourself?
    Either way stay up the nice quality writing, it is uncommon to see a
    great weblog like this one today.

  168. Pingback: seesjobs
  169. Magnificent beat ! I wish to apprentice whilst you
    amend your website, how could i subscribe for a blog web site?
    The account helped me a acceptable deal. I had been tiny
    bit familiar of this your broadcast offered bright clear idea

  170. Pingback: langlerol
  171. Wow, incredible blog format! How long have you been running a blog for? you make blogging look easy. The overall glance of your website is great, as smartly as the content material!

  172. Pingback: dictatorcms
  173. Pingback: brennanoil
  174. I just want to say I am just all new to blogs and absolutely enjoyed your blog site. Likely I’m going to bookmark your blog . You definitely come with remarkable article content. Cheers for revealing your blog.

  175. Pingback: ureditor
  176. I have learn several just right stuff here. Definitely value bookmarking for revisiting.
    I surprise how so much effort you place to create this sort of fantastic informative
    web site.

  177. Wonderful goods from you, man. I’ve understand
    your stuff previous to and you’re just extremely fantastic.
    I actually like what you have acquired here, really like what you are saying and the
    way in which you say it. You make it enjoyable and you still
    take care of to keep it wise. I can’t wait to read much more from you.
    This is really a wonderful site.

  178. Pingback: viettoi
  179. Pingback: lroseinc
  180. Pingback: meduzapw
  181. Pingback: larmovie
  182. Having read this I thought it was extremely enlightening.
    I appreciate you taking the time and effort to put
    this informative article together. I once again find myself personally spending a lot of time both reading and commenting.
    But so what, it was still worth it!

  183. Everything is very open with a clear description of the challenges.
    It was definitely informative. Your site is useful. Thanks for sharing!

  184. I’ll right away grasp your rss feed as I can not in finding your email subscription hyperlink or e-newsletter service.

    Do you’ve any? Kindly permit me know in order that
    I may just subscribe. Thanks.

  185. Pingback: napelinos
  186. Pingback: hscuae
  187. Pingback: lewilou
  188. Pingback: klopbali
  189. Simply desire to say your article is as astounding. The clarity on your put up is just excellent and i can think you’re an expert on this subject. Fine together with your permission let me to take hold of your feed to stay updated with impending post. Thanks a million and please continue the gratifying work.|

  190. Pingback: hurfar
  191. Pingback: sulesalon
  192. Pingback: selltcr
  193. I am really loving the theme/design of your site. Do you ever run into any internet browser compatibility issues? A handful of my blog visitors have complained about my blog not working correctly in Explorer but looks great in Chrome. Do you have any tips to help fix this issue?| а

  194. Hi! I just wanted to ask if you ever have any problems with hackers?
    My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing
    a few months of hard work due to no backup. Do you have any solutions to prevent hackers?

  195. Today, I went to the beach front with my children. I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and said “You can hear the ocean if you put this to your ear.” She put the shell to her ear and screamed. There was a hermit crab inside and it pinched her ear. She never wants to go back! LoL I know this is completely off topic but I had to tell someone!| а

  196. You actually make it seem so easy with your presentation but I to find this topic to be really one thing which I believe I might never understand. It kind of feels too complicated and very large for me. I’m taking a look forward for your subsequent submit, I will attempt to get the dangle of it!| а

  197. Hi! This is my first visit to your blog! We are a group of volunteers and starting a new initiative in a community in the same niche. Your blog provided us useful information to work on. You have done a wonderful job!| а

  198. Hello exceptional website! Does running a blog such as this take a lot of work? I’ve very little knowledge of computer programming however I had been hoping to start my own blog soon. Anyhow, if you have any recommendations or tips for new blog owners please share. I know this is off subject nevertheless I simply wanted to ask. Thanks a lot!| а

  199. Its such as you learn my mind! You appear to know so much approximately this, such as you
    wrote the e book in it or something. I believe that you just could do with a few percent to force the message home a bit,
    but instead of that, this is excellent blog. A great read.
    I will definitely be back.

  200. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.|

  201. Pingback: susanavello
  202. Its like you read my mind! You seem to know so much about this, like you wrote the
    book in it or something. I think that you could do with a few pics to drive the message home a little
    bit, but other than that, this is magnificent blog.

    An excellent read. I’ll definitely be back.

  203. I believe this is among the so much vital information for me.
    And i am glad studying your article. However wanna observation on some general issues, The website taste
    is perfect, the articles is actually excellent : D. Excellent
    task, cheers

  204. Admiring the hard work you put into your site and detailed information you present.

    It’s great to come across a blog every once in a while
    that isn’t the same unwanted rehashed material. Wonderful read!
    I’ve bookmarked your site and I’m adding your RSS feeds to my Google account.

  205. I don’t know if it’s just me or if perhaps everyone else experiencing problems with your website. It appears as if some of the text within your content are running off the screen. Can someone else please provide feedback and let me know if this is happening to them as well? This might be a issue with my internet browser because I’ve had this happen previously. Thank you| а

  206. I just couldn’t depart your site prior to suggesting that I extremely enjoyed the standard info an individual provide for your guests? Is gonna be again regularly in order to check out new posts|

  207. What’s Going down i’m new to this, I stumbled upon this I’ve discovered It absolutely helpful and it has aided me out loads. I hope to contribute & aid other customers like its aided me. Great job.|

  208. Great items from you, man. I’ve have in mind your stuff previous to and you’re just extremely excellent. I really like what you’ve acquired here, certainly like what you’re saying and the way in which by which you are saying it. You are making it enjoyable and you still take care of to stay it smart. I cant wait to read far more from you. That is actually a tremendous site.| а

  209. Just wish to say your article is as astonishing. The clearness in your post is simply excellent and i could assume you’re an expert on this subject. Fine with your permission allow me to grab your feed to keep up to date with forthcoming post. Thanks a million and please carry on the rewarding work.|

  210. Hi, I do believe this is a great site. I stumbledupon it 😉 I will revisit yet again since I book marked it. Money and freedom is the best way to change, may you be rich and continue to guide other people.

  211. This design is incredible! You certainly know how to keep a reader amused. Between your wit and your videos, I was almost moved to start my own blog (well, almost…HaHa!) Excellent job. I really loved what you had to say, and more than that, how you presented it. Too cool!| а

  212. Добрый день,

    Азия Трейдинг, оказывает полный комплекс услуг по осуществлению декларированию грузов,
    Услуги декларирования за ЭЦП Клиента,
    Услуги импортера по агентскому договору и договору поставки,
    Выпуск товаров без корректировок,
    Быстрый выпуск деклараций,
    Работаем с многотоварными и сложными декларациями.

    info(at)msc.com.ru

  213. Woah! I’m really digging the template/theme of this blog. It’s simple, yet effective. A lot of times it’s very difficult to get that “perfect balance” between superb usability and appearance. I must say that you’ve done a superb job with this. Additionally, the blog loads extremely fast for me on Internet explorer. Excellent Blog!| а

  214. Definitely believe that which you said. Your favorite justification appeared to be on the web the easiest thing to be aware of. I say to you, I definitely get annoyed while people consider worries that they plainly do not know about. You managed to hit the nail upon the top as well as defined out the whole thing without having side effect , people can take a signal. Will likely be back to get more. Thanks| а

  215. Hi, I do think this is a great site. I stumbledupon it 😉 I’m going to revisit yet again since i have saved as a favorite it. Money and freedom is the greatest way to change, may you be rich and continue to guide others.| а

  216. Wonderful beat ! I would like to apprentice even as you amend your web site, how
    can i subscribe for a weblog site? The account aided me a acceptable
    deal. I had been a little bit familiar of this your
    broadcast offered shiny transparent concept

  217. What i do not realize is in truth how you’re now not actually much more smartly-appreciated than you might be right now. You are so intelligent. You understand therefore significantly when it comes to this subject, made me in my view consider it from so many various angles. Its like women and men don’t seem to be involved unless it’s one thing to accomplish with Woman gaga! Your personal stuffs excellent. Always deal with it up!| а

  218. Undeniably imagine that that you stated. Your favorite justification seemed to be on the internet the simplest thing to be mindful of. I say to you, I certainly get annoyed while people think about worries that they just don’t recognize about. You controlled to hit the nail upon the top as neatly as defined out the whole thing with no need side-effects , folks could take a signal. Will probably be again to get more. Thank you| а

  219. Hello would you mind stating which blog platform you’re using? I’m going to start my own blog in the near future but I’m having a difficult time selecting between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal. The reason I ask is because your design seems different then most blogs and I’m looking for something completely unique. P.S My apologies for getting off-topic but I had to ask!| а

  220. Its like you read my mind! You appear to know so much about this, like you wrote the book in it or something. I think that you could do with a few pics to drive the message home a little bit, but instead of that, this is wonderful blog. An excellent read. I will certainly be back.| а

  221. Hey, I think your website might be having browser
    compatibility issues. When I look at your website in Safari, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.

    I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, superb blog!

  222. I don’t even know the way I ended up right here, however I thought this submit was once great. I don’t recognize who you are but certainly you are going to a famous blogger when you aren’t already. Cheers!|

  223. Pingback: hochede
  224. Hi there this is kinda of off topic but I was wanting to know if blogs use
    WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML.
    I’m starting a blog soon but have no coding expertise so I wanted to get guidance from someone with experience.
    Any help would be enormously appreciated! cheap flights
    3aN8IMa

  225. Awesome blog you have here but I was curious about if you knew of any
    community forums that cover the same topics discussed in this
    article? I’d really like to be a part of online community
    where I can get comments from other knowledgeable people that share the same interest.
    If you have any recommendations, please let me know.
    Many thanks! cheap flights y2yxvvfw

  226. I do not know if it’s just me or if everybody else encountering issues with your website. It looks like some of the written text on your posts are running off the screen. Can someone else please provide feedback and let me know if this is happening to them as well? This could be a problem with my internet browser because I’ve had this happen before. Thanks| а

  227. I’m not sure exactly why but this website is loading extremely slow for
    me. Is anyone else having this issue or is it a problem on my end?
    I’ll check back later on and see if the problem still exists.

  228. Hello! Would you mind if I share your blog with my twitter group?
    There’s a lot of people that I think would really enjoy your content.
    Please let me know. Many thanks 32hvAj4 cheap flights

  229. I was wondering if you ever considered changing the structure of your blog?

    Its very well written; I love what youve got to say.
    But maybe you could a little more in the way of content so
    people could connect with it better. Youve got an awful
    lot of text for only having one or 2 pictures. Maybe you could space it out better?

  230. We are a bunch of volunteers and opening a new scheme
    in our community. Your website provided us with valuable information to work on. You’ve done a formidable activity and our
    entire neighborhood can be grateful to you.

    cheap flights y2yxvvfw

  231. Have you ever thought about including a little bit more than just your articles?
    I mean, what you say is fundamental and all. However imagine if you added some great graphics or video clips to give your posts more, “pop”!

    Your content is excellent but with images and clips, this website could undeniably be one of the
    very best in its field. Very good blog! 34pIoq5 cheap flights

  232. hello there and thank you for your information – I’ve certainly picked up something new from right here.
    I did however expertise several technical points using this site, since I experienced to reload the website a lot of times previous to I could get it to
    load properly. I had been wondering if your hosting is OK?
    Not that I am complaining, but sluggish loading instances times will sometimes affect your placement in google and can damage your
    high quality score if advertising and marketing with Adwords.
    Well I am adding this RSS to my email and could look out for much
    more of your respective fascinating content.

    Ensure that you update this again very soon.

  233. Hello there! This blog post could not be written any better!
    Going through this article reminds me of my previous roommate!
    He constantly kept preaching about this. I most certainly will send this information to him.
    Pretty sure he’s going to have a very good read. Thank you for sharing!

    cheap flights 32hvAj4

  234. I blog frequently and I truly appreciate your content.
    Your article has really peaked my interest. I am going to take a note of your site and keep checking for new information about once per week.
    I opted in for your Feed as well.

  235. What’s up every one, here every one is sharing these kinds of know-how, thus it’s pleasant to read this web site, and I used to go to see this website everyday.

  236. Great post however , I was wondering if you could write a litte more on this
    topic? I’d be very thankful if you could elaborate a little bit
    more. Cheers!

  237. Hey! I know this is kinda off topic however I’d figured I’d ask.
    Would you be interested in exchanging links or maybe guest writing a blog article or vice-versa?

    My blog addresses a lot of the same topics as yours and I
    feel we could greatly benefit from each other.
    If you’re interested feel free to send me an email. I look forward
    to hearing from you! Wonderful blog by the way!

  238. Wow that was unusual. I just wrote an extremely long comment
    but after I clicked submit my comment didn’t appear. Grrrr…
    well I’m not writing all that over again. Anyway, just wanted to say
    excellent blog!

  239. Attractive portion of content. I just stumbled upon your
    website and in accession capital to claim that I get
    actually enjoyed account your blog posts. Any way I will be subscribing on your
    augment and even I fulfillment you get right of entry to persistently rapidly.

  240. Hey there! This is my 1st comment here so I just wanted to give a
    quick shout out and say I genuinely enjoy reading
    through your articles. Can you suggest any other blogs/websites/forums that
    deal with the same topics? Thanks a ton!

  241. I think this is one of the most important info for me. And i’m glad reading your article. But should remark on some general things, The web site style is perfect, the articles is really great : D. Good job, cheers|

  242. Hi there, just became alert to your blog through Google, and found that it is really informative.
    I am gonna watch out for brussels. I will be grateful if you continue this in future.
    Lots of people will be benefited from your writing.
    Cheers!

  243. you are in point of fact a good webmaster. The web site loading velocity is incredible.

    It seems that you’re doing any unique trick. In addition, The contents are masterpiece.
    you have performed a excellent job on this topic!

  244. I have been browsing online more than 2 hours today,
    yet I never found any interesting article like yours. It’s pretty worth enough for me.

    In my view, if all web owners and bloggers made
    good content as you did, the internet will be much more useful than ever before.

  245. Thank you for the auspicious writeup. It in fact was a amusement account it.
    Look advanced to far added agreeable from you!
    By the way, how could we communicate?

  246. Hiya, I am really glad I’ve found this info. Today bloggers publish only about gossip and internet stuff and this is really frustrating. A good web site with exciting content, that’s what I need. Thanks for making this website, and I will be visiting again. Do you do newsletters by email?

  247. Pingback: limademi
  248. Pingback: flowkati
  249. Pingback: haloresi
  250. Pingback: entkalker
  251. Pingback: conzones
  252. Pingback: leomedicus
  253. Pingback: netlinebr
  254. I loved as much as you will receive carried out right here. The sketch is attractive, your authored material stylish. nonetheless, you command get bought an impatience over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come more formerly again since exactly the same nearly a lot often inside case you shield this hike.

  255. Pingback: nashekafe
  256. Pingback: hurlabs
  257. Pingback: rmeisner
  258. Pingback: dfmfit
  259. Pingback: motalefeh
  260. Pingback: fullonrad
  261. Pingback: boredgourd
  262. Hi I wish to to share a remark here concerning you to definitely have the ability to inform you just how much i personally Loved this particular study. I must run off in order to aTurkey Day Dinner but wanted to leave ya a simple comment. We preserved you So will be coming back subsequent function to read more of yer high quality posts. Continue the quality work.

  263. Pingback: civasclinic
  264. Pingback: discnerd
  265. Pingback: opensats
  266. Pingback: samisuka
  267. Pingback: alberco
  268. Pingback: marineclean
  269. Pingback: itcolate
  270. Pingback: leanlaw
  271. Pingback: sfllaw
  272. Pingback: cotmanip
  273. Pingback: cowsunite
  274. Pingback: daaelite
  275. Pingback: zeubros
  276. Pingback: gizmoart
  277. Pingback: proelbra
  278. Pingback: buzzages
  279. Pingback: eastoverfc
  280. Pingback: sarangbang
  281. Pingback: mdroster
  282. Pingback: neteuros
  283. Pingback: cullmannaz
  284. Pingback: mersinulus
  285. Pingback: viaishere
  286. Pingback: eduworlds
  287. Pingback: tazenin
  288. Pingback: turkrotts
  289. Pingback: koduvein
  290. Pingback: glennraps
  291. Pingback: calusseau
  292. Pingback: sakshotel
  293. Pingback: buildemo
  294. Pingback: cosuisse
  295. Pingback: cuenco
  296. Pingback: ecosolder
  297. Pingback: urbanhit
  298. I’ve been browsing online greater than three hours
    nowadays, yet I never discovered any interesting article like
    yours. It is lovely value enough for me. Personally, if all webmasters and
    bloggers made excellent content material as you probably did, the net will probably be much more
    helpful than ever before.

  299. Pingback: torrentmr
  300. Pingback: lowlande
  301. Pingback: visvita
  302. Pingback: codingmedia
  303. Pingback: napscorp
  304. Pingback: esitelecom
  305. Pingback: marganza
  306. Keep up the good piece of work, I read few content on this web site and I conceive that your web site is rattling interesting and holds bands of superb information.

  307. Your style is so unique in comparison to other folks I have read stuff from. Many thanks for posting when you have the opportunity, Guess I will just bookmark this blog.

  308. Pingback: wilbanksel
  309. Pingback: freimap
  310. Pingback: meetpukie
  311. Pingback: dmmllaw
  312. Pingback: koiarise
  313. Pingback: forascie
  314. May I just say what a relief to uncover somebody that really understands what they are discussing on the web. You definitely understand how to bring a problem to light and make it important. More and more people really need to check this out and understand this side of your story. I can’t believe you are not more popular because you certainly have the gift.

  315. Pingback: vindefruit
  316. Pingback: mandrait
  317. I’m impressed, I must say. Rarely do I come across a blog that’s equally educative and amusing, and let me tell you, you have hit the nail on the head. The problem is an issue that not enough folks are speaking intelligently about. I’m very happy that I found this in my hunt for something regarding this.

  318. Good post. I learn something new and challenging on sites I stumbleupon everyday. It’s always interesting to read through articles from other authors and use a little something from other websites.

  319. Pingback: mimsstores
  320. Pingback: sockcop
  321. Pingback: ezperdeim
  322. Pingback: radiocci
  323. Everything is very open with a precise explanation of the challenges. It was really informative. Your website is very helpful. Thank you for sharing!

  324. Pingback: csmfirm
  325. Hi there! I just wanted to ask if you ever have any trouble with hackers? My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing months of hard work due to no data backup. Do you have any solutions to protect against hackers?

  326. I’d like to thank you for the efforts you’ve put in writing this blog. I am hoping to view the same high-grade blog posts by you later on as well. In fact, your creative writing abilities has inspired me to get my very own website now 😉

  327. Pingback: valizze
  328. Spot on with this write-up, I seriously feel this
    website needs a lot more attention. I’ll probably be back again to see
    more, thanks for the info!

  329. Pingback: sueflowers
  330. It’s actually a cool and useful piece of info. I’m satisfied that you just shared this useful information with us. Please stay us up to date like this. Thank you for sharing.|

  331. I have to thank you for the efforts you have put in writing this site. I really hope to view the same high-grade blog posts from you later on as well. In truth, your creative writing abilities has inspired me to get my own site now 😉

  332. Pingback: flamepm
  333. Pingback: horntees
  334. Right here is the perfect blog for anybody who would like to understand this topic. You realize a whole lot its almost tough to argue with you (not that I actually would want to…HaHa). You certainly put a new spin on a topic that’s been written about for decades. Excellent stuff, just excellent!

  335. Pingback: holotc
  336. Pingback: fromeaparty
  337. May I simply say what a relief to uncover somebody who genuinely knows what they’re talking about on the internet. You definitely understand how to bring a problem to light and make it important. More people must read this and understand this side of the story. I was surprised you aren’t more popular given that you definitely possess the gift.

  338. Pingback: eduzhituo
  339. After looking over a few of the articles on your web page, I
    truly like your technique of blogging. I book marked it to my bookmark site list
    and will be checking back in the near future. Please
    check out my web site too and let me know what you think.

  340. A motivating discussion is worth comment. I do think that you ought to write more on this subject matter, it might not be a taboo subject but typically people do not talk about such subjects. To the next! Best wishes!!

  341. Pingback: haresmoor
  342. After looking into a handful of the blog posts on your blog, I seriously like your way of writing a blog. I bookmarked it to my bookmark website list and will be checking back in the near future. Please check out my web site too and let me know your opinion.

  343. Can I simply say what a comfort to discover someone who genuinely understands what they are discussing on the web. You definitely know how to bring an issue to light and make it important. A lot more people ought to read this and understand this side of your story. I can’t believe you aren’t more popular given that you certainly possess the gift.

  344. Pingback: viasalta
  345. Pingback: madspo
  346. hi!,I like your writing so much! share we be in contact extra about your
    post on AOL? I require a specialist on this area to solve my problem.

    Maybe that is you! Looking forward to peer you.

  347. Nice post. I learn something totally new and challenging on sites I stumbleupon everyday. It will always be exciting to read through articles from other authors and practice a little something from their sites.

  348. I really love your website.. Pleasant colors & theme. Did you build this web site yourself? Please reply back as I’m attempting to create my own site and want to know where you got this from or what the theme is called. Many thanks!

  349. Thank you, I’ve just been looking for information approximately this subject for a long time and yours is the greatest I’ve discovered so far.
    However, what concerning the conclusion? Are you positive concerning the source?

  350. Everything is very open with a very clear clarification of the issues. It was truly informative. Your website is very useful. Many thanks for sharing!

  351. Pretty section of content. I just stumbled upon your weblog and in accession capital to assert that I acquire in fact enjoyed account your blog posts. Any way I’ll be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently quickly.

  352. Wow! This could be one particular of the most useful blogs We have ever arrive across on this subject. Basically Excellent. I’m also a specialist in this topic therefore I can understand your hard work.

  353. Howdy, I do think your website may be having browser compatibility issues. Whenever I take a look at your blog in Safari, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it’s got some overlapping issues. I merely wanted to provide you with a quick heads up! Other than that, great blog!

  354. Great work! This is the type of information that should be shared around the net. Shame on Google for no longer positioning this publish higher!
    Come on over and discuss with my site . Thank you =)

  355. I’m no longer sure where you’re getting your information, but good topic.

    I needs to spend some time learning more or figuring out more.
    Thanks for great info I used to be on the lookout for this information for my mission.

  356. Hello! I just wish to give you a huge thumbs up for your great information you’ve got right here on this post. I am returning to your web site for more soon.

  357. Pingback: goepack
  358. Pingback: lapanse
  359. Pingback: bignannys
  360. Pingback: ecolearies
  361. Pingback: mdbigtrees
  362. I have been exploring for a little for any high quality articles or blog posts on this sort of space . Exploring in Yahoo I at last stumbled upon this site. Reading this info So i am glad to show that I’ve an incredibly excellent uncanny feeling I discovered exactly what I needed. I so much definitely will make sure to do not overlook this site and provides it a glance on a constant basis.|

  363. This is the right website for anyone who hopes to understand this topic. You realize so much its almost tough to argue with you (not that I personally would want to…HaHa). You certainly put a fresh spin on a topic that’s been discussed for a long time. Wonderful stuff, just great!

  364. Pingback: amwstudios

Leave a Reply

Your email address will not be published.